Her üç evlilikten biri çocuk yaşta yapılıyor

MÜFTÜNÜN HÜKMÜ
Erken evlilikleri önlemek ve olumsuzluklarını anlatmak için ilçelerde toplantılar düzenlediklerini söyleyen Kampanya Direktörü Atilla Aydemir, ortaya çıkan rakamlar kadar yetkililerin farklı yaklaşımlarına da şaşırdıklarını açıklıyor: “Erken yaş evliliklerini destekleyen bir müftü, bize ’16 yaşın altındaki evlilikler dinen mümkün değildir diyemeyiz, çünkü dinde böyle bir şey yok. Kız adet gördükten sonra evlenebilir. Bu, 11’de olabilir 12’de olabilir’ dedi. Bir müftüden bu sözleri duymak bizi çok şaşırttı. Çünkü Ankara’da Diyanet İşleri Başkanı Bardakoğlu ile de görüşmüştük. O, ’16 yaşın altındaki evliliklerin kesinlikle dinen uygun olmadığını’ söyledi. Hatta bunun üzerine Van’da bir bildirge yayınladılar. Erken yaş evliliklerinin ve birden fazla eşle yapılan evliliklerin dinen uygun olmadığına dair. Ama buna rağmen bir başka ildeki müftü bunu kabul etmiyor. “Hayır” diyor. Bu bizi şaşırtıyor tabii.” Aydemir, son araştırmalar ışığında erken evliliklerle ilgili Türkiye gerçeğini anlattı:

RESMİYETTE YOK, GERÇEKTE ÇOK
Bakanlığın yaptığı araştırmalarda resmi evlilikler kaale alınıyor ve deniliyor ki; Türkiye’de kadınların evlilik yaşı ortalaması 22’dir. 16 yaşın altındaki evlilikler de resmi olarak yapılmış evlilikler değil. İmam nikahıyla yapıldığı için de araştırmaların hiçbirinde yer almıyor. Bizim sunduğumuz araştırma Diyarbakır Dicle Üniversitesi tarafından, Sosyoloji Bölüm Başkanı Rüstem Erkan tarafından yapılmış bir araştırma. Bu araştırma Güneydoğu Anadolu illerinde yapılmış. Araştırma sonucunda Şanlıurfa’daki 18 yaş altı evlilikler evlilik oranları çok yüksek çıkmış; yüzde 69. 6 oranında. Diyarbakır’da ise 16 yaşın altındaki evlilikler yüzde 17.4, 18 yaş altı evlilikler ise yüzde 41.1.

NEDEN İZMİR?
Türkiye’den erken yaşta evlilikler en çok Şanlıurfa, Diyarbakır ve Batman’da. Fakat biz araştırmamızda Batman’ı seçmedik. Diyarbakır, Şanlıurfa ve İzmir’i seçtik. Eğer üçüncü il olarak Batman’ı seçseydik, kamuoyunda erken yaşta evlilikler sadece Güneydoğu’da görülüyor diye bir kanı oluşacaktı. Tekirdağ’da da Antalya’da, Ankara’da da yani aslında Türkiye’nin bütün illerinde erken yaş evlilikleri var. Biz Batı’dan da bir il seçtik ki, insanların kafasında Güneydoğu’ya karşı bir yargı oluşmasın diye. Şanlıurfa’da son yapılan bir araştırma var. Şanlıurfa’nın merkez ilçesindeki bir mahalle olan Hayati Harrani mahallesinde bu araştırmada, 1000 kişiyle konuşulmuş.

Erken yaş evililikleri bu araştırmada da çok yüksek çıkmış. 16 yaş ve altındaki evliliklerden oranı neredeyse yüzde 40’a yakın. Bunlar dini nikahla yapılan evlilikler. Şanlıurfa’daki genel durum da bu aslında. Rakamlar şöyle:
13 yaş ve altı evlilikler: Yüzde 4.8.
14 yaşındaki evlilikler: Yüzde 8.1
15 yaşındaki evlilikler: Yüzde 24
16 yaşındaki evlilikler: Yüzde 19.4

DİYARBAKIR’DA 3 ERKEKTEN 1’İ ERKEN EVLİLİK
Diyarbakır’da kadınların 16 yaşın altında evlenme oranları: Yüzde 17.4, erkeklerin 9.7
18 yaşın altında erkeklerin evlenme oranları: Yüzde 24. 3
Toplam: Yüzde 34. Erkeklerin yüzde 34’ü 18 yaşın altında evleniyor. Bu üçte 1’i demek oluyor ki, yüksek bir oran.

81.2’Sİ OKUR YAZAR DEĞİL
Bu araştırmada çarpıcı bir nokta da erken evlilik yapanların 81.2’sinin okur- yazar olmaması. Bu neyi getiriyor? Erken evlenmeleri için okuldan alınıyorlar, eğitim süreçlerini tamamlayamıyorlar. Urfa’da feodal sistem Diyarbakır gibi, Güneydoğu illerine göre burada yoğun olduğu için zaten kapalı bir hayat yaşıyorlar, okula gitmiyorlar. Bizim buradaki amacımız erken evlilikleri kamuoyu gündemine taşıyarak, bunun tartışılmasıne sağlayabilmek. Erken evliliklerle ilgili Türkiye’de bir araştırma komisyonu kurulmasını istiyoruz. Çünkü Türkiye’de erken evlilikler araştırılmıyor, sonuçları bilinmiyor.

ADETLERE GÖRE 14 YAŞINDA EVLENİLİR
Şanlıurfa’da yapılan araştırmada erken evlenme nedenlerini şöyle açıklıyorlar:
Ağabeyim aşık olduğu kıza kavuşsun diye berdel gittim
Adetlere göre 14 yaşında evlenilir
Başlık parası için berdel yapıldı
Ailemin zoruyla başlık parası için evlendim

NEDEN “EVET” DEDİLER?
Sevdim
Adetlerimiz böyle
Yoksa evde kalırdık, alan olmazdı
Evlenmeyi istiyorsa evlensin
Çocuğu erken büyür
Şartlar bunu gerektirir
Kız kısmı erken evlenir
Rahata kavuşuyor
Pamukta çalışmaktan kurtulur
Böyle gelmiş böyle gider

ERKEN EVLİLİKLER İÇİN ARAŞTIRMA KOMİSYONU
TBMM’de yeni kurulan Kadın-Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu’nun bir alt komisyonu olarak erken evlilikler araştırma komisyonu kurulması için de imza kampanyası başlattık. Meclis’te böyle bir sinerji yaratmak ve konuyu kamuoyu gündemine taşıyarak Meclis’in çalışmalar yapmasını sağlamayı istiyoruz.

HEDEF KİTLE ÖĞRETMENLER, MUHTARLAR VE İMAMLAR
İlçelerde toplantılar düzenliyoruz. Hedef kitlemiz köy öğretmenleri, muhtarlar ve imamlar. Aynı zamanda halka da açık olan toplantılarda erken yaşta evliliğin sakıncalarını anlatıyoruz. Toplantılarda konuşmacı olarak o ilçenin bir müftüsü de bulunuyor. Üniversite’den bir sosyolog veya bir hekim ve barodan bir avukat oluyor. Hem dini açıdan sakıncalarını, hem hukuki sürecini hem de sosyolojik ve sağlık açısından sakıncalarını anlatıyoruz. Öğretmelerin öğrencilerine, muhtarların halka anlatmasını, imamların da cemaate anlatmalarını istiyoruz ki, tüm insanlar erken yaşta evliliklerin sakıncalarını öğrensin ve erken yaşta evlilikler yapılmasın istiyoruz.

BARDAKOĞLU ERKEN EVLİLİĞE KARŞI, MÜFTÜ DEĞİL!
Bir müftü, erken yaş evliliklerini destekledi. Müftü, bize ’16 yaşın altındaki evlilikler dinen mümkün değildir diyemeyiz, çünkü dinde böyle bir şey yok. Kız adet gördükten sonra evlenebilir. Bu, 11’de olabilir 12’de olabilir’ dedi. Bir müftüden bu sözleri duymak bizi çok şaşırttı. Çünkü Ankara’da Diyanet İşleri Başkanı Bardakoğlu ile de görüşmüştük. O, 16 yaşın altındaki evliliklerin kesinlikle dinen uygun olmadığını söyledi. Hatta bunun üzerine Van’da bir bildirge yayınladılar. Erken yaş evliliklerinin ve birden fazla eşle yapılan evliliklerin dinen uygun olmadığına dair. Ama buna rağmen bir başka ildeki müftü bunu kabul etmiyor. ‘Hayır’ diyor. Bu biz şaşırtıyor tabii.

“Evlilik Değil, Evcilik” Kampanyası’na destek vermek ve imzacı listesini görmek için: www.evlilikdegilevcilik.org

1 milyon zoraki gelin nerede yaşıyor?