Program ötenazi karşıtları tarafından tepkiyle karşılandı. Ayrıca, televizyonlarda bu tür bir programın yayımlanmasının etik olup olmadığı sorusu da tartışılıyor.
Programda konu edilen 59 yaşındaki emekli Profesör Craig Ewert, motor nöron hastasıydı ve 2 ila 5 yıl ömrü kaldığı söylenmişti. Ama hastalığı beklenenden çok daha hızlı ilerledi. Ve kendi deyimiyle, “ölüm ya da acı çekerek ölüm” arasında tercihini yaptı, hayatına son vermeye karar verdi. Bunun için iki yıl önce ötenazinin yasal olduğu İsviçre’deki Dignitas kliniğine gitti.
Sky Real Lives kanalında yayımlanan “Ölüm Hakkı” isimli programda, Ewert’in bu klinikte hayatını sonlandırdığı anlar görülüyor. Ewert, eşi Mary’yi son bir kez öpüyor. “Seni çok seviyorum.” diyor. Eşi, “İyi yolculuklar. Umarım yine görüşürüz” diyor. Ve ardından Ewert’e bir bardakta bir karışım veriliyor. Bunu içince öleceği söyleniyor. Pembe bir kamışla bu sıvıyı içiyor. Ardından biraz elma suyu ve müzik istiyor. Gözlerini kapamadan hemen önce ise “Teşekkür ederim” dediği duyuluyor.
“Ölüm Hakkı”, İngiliz televizyonlarında ötenazinin gösterildiği ilk program.
Oscar ödüllü belgeselci John Zaritsky, hazırladığı programın ötenazi tartışmalarına yeni bir boyut katacağını söylüyor.
Ötenazi karşıtları, programın reyting avcılığının son halkası olduğu görüşünde. Bunun, insanları hayatlarını sona erdirmeye teşvik edeceğini, hatta kendilerini buna zorunlu hissedebileceklerini söylüyorlar. Bu görüştekiler, “İnsanlar ‘yaşanmaya değmeyecek bir hayat’ olabileceği fikrine inanmaya başlayabilir” diyorlar.
Craig Ewert’in son yolculuğuna çıkışına tanık olan 35 yıllık eşi Mary ise kararlarını savunuyor. Independent gazetesinde yayımlanan yazısında, Ewert, “Eşim Craig için son anlarının kameraya alınması, ölümü dürüst bir şekilde karşılamakla ilgiliydi” diyor. Ewert’e göre, eşinin bunu istemesinin nedeni, ölümün gizli ve kişisel olması durumunda, insanların ölüm korkularıyla yüzleşmediklerini düşünmesi.
Yönetmen Zaritsky de ötenazi hakkında bir program yapıp ölüm anını göstermemenin dürüstçe bir davranış olmayacağını söylüyor, “Ölüm anını göstererek, son kararı izleyicilere bıraktık” diyor.
Sky televizyonu da programın tartışmalı bir konu hakkında eğitici bir bakışı olduğunu söylüyor. Televizyon yayınlarını denetlemekten sorumlu kurum Ofcom’un program yayımlanmadan önce bir şey yapma yetkisi bulunmuyor. Eğer yasaları ihlâl ettiği düşünülürse, program hakkında cezai işlem söz konusu olabilir.
İngiltere’de intihar ya da ötenazi için başkalarından yardım alma durumunda, yardım eden kişiler, 14 yıla kadar hapis cezasına çarptırılabiliyor. Ama yakınlarını ötenazi için İsviçre’deki Dignitas kliniğine götüren 100 kadar İngiliz vatandaşından şu ana kadar ceza alan olmadı.
Belgeselin videosunu www.mirror.co.uk sitesinden izleyebilirsiniz...
