Seyirci sayısında son 1 yılda yüzde 40 artış yaşandı mı? Krizler sinemayı olumlu etkiliyor mu? Sinemacılar, “Bu kez farklı” diyor... “Sıkıntılı dönemlerde uzaklaşma imkanı sunan sinema kurtarıcıdır ama hiçbir sektör dünyadaki yavaşlamadan korunamaz.”
İSTANBUL - NTVMSNBC gazetelerde yer alan ‘Krizde seyirci sayısı arttı’ haberlerini sinema sektöründeki önemli şirketlere AFM, Özen Film, Fida Film ve Umut Sanat’ın yetkililerine sordu. Ancak sinemacılar bu konuda hemfikir değildi. AFM Sinemaları Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı A.Adnan Akdemir ve Fida Film Pazarlama Müdürü Koray Özduygu geçen Eylül ayına göre bu senenin Eylül ayında toplam seyirci sayısında yüzde 40 artış olduğunu söylerken, Özen Film ve Sinepop Sinemaları Sahibi Mehmet Soyarslan, ellerindeki rakamın tam tersini yansıttığını, seyirci sayısında büyük düşüş olduğunu savundu. Umut Sanat Filmcilik Tanıtım Sorumlusu Metin Ergül ise artıştan haberleri olmadığını, genel olarak bir düşüşün yaşandığını belirtti. Haftalık Antrakt Sinema Gazetesi’nden aldığımız rakamlara bakıldığı zaman Eylül ayında geçen senenin aynı ayına göre seyirci saysının, yüzde 40 oranında olmasa da arttığı görülebiliyor.
GEÇEN EYLÜL AYINA KIYASLA ARTIŞ VAR A. Adnan Akdemir, AFM Sinemaları Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bu yılın 29 Ağustos-2 Ekim döneminde Türkiye’de satılan biletlerin adedi geçen yılın 31 Ağustos- 27 Eylül dönemine oranla yüzde 41,5 arttı. Bu artışın ardında 26 Eylül’de başlayan bayram haftasının da geçen yıldan farklı olarak Eylül ayı içinde olması yatıyor. Bu yılın ilk dokuz aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine oranla Türkiye’de izleyici sayısında yüzde 5,3, ABD Doları bazında gişe gelirlerinde ise yüzde 16,7’lik artış gerçekleşti. Özellikle yılın son çeyreğinde ‘AROG’ ve ‘Osmanlı Cumhuriyeti’ gibi Türk filmlerinin vizyona girmesi ile 2008 yılında Türkiye toplam izleyici sayısının 33 milyonu yakalayacağını öngörüyoruz.
KRİZLERİN SİNEMAYA ETKİSİ OLUMLU OLUYOR Krizlerin genel anlamda sinema sektörüne etkisi, sinemaya gidiş oranının artmasıyla olumlu oluyor; bu sadece Türkiye’de değil, ABD ve Avrupa’da da bu şekilde gerçekleşiyor. İnsanların sıkıntılı olduğu bu dönemlerde, iki üç saatliğine de olsa yaşanan sıkıntılardan uzaklaşabilme fırsatını ve ekonomik eğlence imkanını sunduğu için, sinemaya gidiş frekansı ve izleyici sayısı krizlerde artar. Sinema sektörü hala en ekonomik eğlenceyi büyük kitlelere sunmaktadır, bu sebeple krizlerden etkilenme şekli farklı, kriz zamanlarında olumlu etkilendiği bir gerçektir ama hiçbir sektör dünyadaki genel bir yavaşlamadan korunamaz.
TEHLİKE DAHA AZ TÜRK FİLMİ ÇEKİLMESİYLE YAŞANABİLİR Ayrıca Türkiye’de henüz Hollywood’daki kadar büyük bütçelerle film çekilmediğinden ve Türkiye sinema sektörünün yüzde 51’ini Türk filmlerine giden izleyiciler oluşturduğundan Türkiye için böyle bir negatif etki yaşanması beklenmiyor. Tehlike, devalüasyon ile enflasyonun film çekim maliyetlerini arttırması ve daha az Türk filmi çekilmesiyle yaşanabilir. 2001 yılına bakıldığında seyirci sayısındaki artış görülebiliyor ancak takip eden 2002 yılında film sayısının düşmesi ile birlikte seyirci sayısında da düşüş gerçekleşiyor.
KISA DÖNEMLERDE BAKMAK SAĞLIKLI DEĞİL Sektörlere kısa dönemlerde bakmak, 2008 Eylül ayındaki yüzde 41’lik artış gibi sağlıklı olmayan tabloları önümüze getirir. Önemli olan sinema sektörünün son 10 yılda seyirci bazında yaklaşık yüzde 200, ciro bazında ise yaklaşık yüzde 300 artmış olması.
KRİZ BÜTÜN ACISIYLA DEVAM EDİYOR Mehmet Soyarslan, Özen Film ve Sinepop Sinemaları Sahibi Geçen yılın Eylül ayına göre bu yılın Eylül ayında sinema seyircisi sayısında çok ciddi bir düşüş var. Yüzde 41’lik bir artış olması söz konusu değil. Kriz bütün acısıyla devam ediyor. Geçen sene Eylül ayında 1 milyon 517 bin seyirci sinemalara gitmiş. Bu seneki rakam ise 1 milyon 258 bin. Yani yüzde 17 oranında bir düşüş var. Film sayısında artış var ama hem salon başına düşen seyirci, hem de toplam seyirci sayısında büyük bir düşüş var. Film sayısı arttığı için seyirci sayısının da arttığı zannediliyor ama öyle değil.
ARTIK BAYRAMLARDA DA SEYİRCİ SAYISI ARTMIYOR Artık bayramlarda da seyirci sayısı artmıyor. Örneğin bu yıl Ramazan Bayramı’nda seyirci sayısı düşüktü. Küresel krizin de sinema sektörüne etkisi çok kötü oldu. Böyle giderse yurt dışından getirilecek filmlerde büyük problemler yaşanacak. Yabancı filmler zaten iş yapmıyor. televizyon dizileri var, korsan var, internetten film indirme var... Sadece belli filmler izleniyor ama 2-3 filmle piyasa nasıl ayakta kalacak? Yani çok ciddi problemler bekliyor bizi.
BU NEREYE KADAR BÖYLE GİDER BİLMİYORUM Bilet fiyatları o kadar önemli bir faktör değil. Zaten seyirci filme gidiyorsa gider. Fiyatla bir alakası yok. Fiyatı ucuz yapmak da bir değişiklik yaratmadı. (Bir bilete bir bilet bedava kampanyası, halk günü...) Bu nereye kadar böyle gider bilmiyorum.
DEVLET SİNEMAYA DESTEK OLMAK İSTİYORSA... Maalesef gelecek için olumsuz bir tablo çiziyorum. Özellikle devlet sanat ve kültürden uzak tavrı bu olumsuz tabloda başrol oynuyor. Elektrik ücretleri arttırıldı. Halka açık, kültür sanat hizmeti veren sinemalara bu yeni fiyattan uygulama yapıldığı zaman bütün paralar elektriğe verilecek. Bir de eğlence vergisi var. Altından kalkılamaz bir durum. Eğer devlet biraz olsun sinemaya destek olmak istiyorsa, bir başlangıç olarak sinemalar için bu elektrik fiyatlarında indirime gitmeliler.
TAM TERSİNE DÜŞÜYOR Metin Ergül, Umut Sanat Filmcilik Tanıtım Sorumlusu Artmış mı? Tam tersine düştüğünü söyleyebilirim. Özellikle sigara yasağı çıktığından beri aşağı yukarı yüzde 75 oranında azalma var. Yüzde 40’lık bir artış söz konusu değil.
DAHA FAZLA FİLM OLMASINA RAĞMEN Sektördeki isimlerin en çok beklediği üç zaman dilimi var; dini bayramlar ve sömestr tatili. Ama bayramda bile seyirci sayısında geçen seneye göre büyük bir düşüş olduğunu tespit ettik. Hem de daha fazla film olmasına rağmen. Bunu çok sebebi var. Başta korsan ve internetten film indirme olmak üzere birçok sorun var.
BİLET FİYATLARI HERKESE UYGUN DEĞİL İşin bir de ekonomik yönleri var. Bilet fiyatları herkese uygun fiyatlar değil. Aralarında 200 - 300 metre olan sinemalar arasında bile çok büyük fiyat farklılıkları var. Ve sinema kültürümüz azalmaya başladı. İnsanlar dizilere yönelmeye başladı, akşam yemeğini yerken bile dizi izliyorlar. Kapalı yerlerde uygulanan sigara yasağı da bu etkenlerden biri. Küresel krizin de büyük etkisi oldu. Yani bu düşüşün birçok etkeni var. Böyle de devam edecek gibi gözüküyor. Her sene daha da kötüye doğru bir gidiş var.
YABANCI FİLMLER İZLENMİYOR ‘Yüzüklerin Efendisi’ serisinden itibaren yabancı filmlerde 1 milyon seyirci barajını yakalayan film çok neredeyse hiç yok. Yerli filmlere daha fazla rağbet olduğu bilinen bir gerçek.
SİNEMA SEZONU DARALIYOR Son yıllarda sinema sezonu da daralmaya başladı. 1994’te sinema sezonu 15 Ağustos - 15 Haziran arası sayılırken, son 4 yıldır sezon Kasım ayında başlıyor Şubat’ın sonunda bitiyor. Film sayısı artsa da seyirci sayısı artmıyor. Yani şu anda filmle ilgili bir sıkıntı yok. Sıkıntı seyirciyi salona çekmek.
TRENDLER DÖNEMLERE GÖRE DEĞİŞİYOR Koray Özduygu, Fida Film Pazarlama Müdürü Sinemadaki trendler dönemlere göre değişiyor. Seyirci sayısındaki artış ve düşüşleri de buna göre değerlendirmek gerekir. Bayram gibi zamanlarda seyirci sayısında artış olduğu bilinen bir gerçek ama bu yıldan itibaren o dengeler de değişmeye başladı. Artık eğilimler çok da standart gitmeyebiliyor.
KRİZİN DOĞRUDAN ETKİSİ HENÜZ YOK AMA... Küresel kriz sinema sektörünü özellikle sinema reklamcılığını tabii ki etkiliyor. Türkiye’ye şu anda doğrudan yansıyan bir şey yok ama biz yapım işi de yaptığımız için doğal olarak etkileniyor.
YURT DIŞINDA DA DURUM KÖTÜ Yurt dışında da korsanın etkilerini görebiliyoruz. İngiltere’de şu anda sinemalarda seyirci sayısında çok büyük düşüş yaşanıyor. İnsanlar alternatif konsept uygulamaya çalışıyor. Bizde durum şu anda o kadar kötü değil ama dijital sinemaya geçişle birlikte bizde de birçok şey değişecek.
2006 yılında toplam seyirci sayısı 34.9 milyon, 2007 de bu rakam 31.2 milyon. Şu andaki rakam sie (9 Ekim’e kadar) 23.2 milyon gözüküyor. Geçen yılın aynı dönemine bakarsak bir artış olduğunu görüyoruz. Tahmini olarak bu rakam yıl sonunda 35 milyona ulşacak. Ama artış olmasına rağmen yüzde 41 oranında bir artıştan söz edilemez.
2007 EYLÜL TOPLAM SEYİRCİ SAYISI 1.360.200 (31 AĞUSTOS - 4 EKİM)
2008 EYLÜL TOPLAM SEYİRCİ SAYISI 1.553.209 (29 AĞUSTOS - 2 EKİM)
