Üreme çağı ile ilgili sorunların genç kızlıkta erken tanımlanması önemli. Bakireliğin önemli olduğu ülkelerde genç kızlar doktora götürülmüyor, en sonuna kadar bekleniyor. Ciddi bir hastalığa ilişkin şiddetli ağrılar, kanamalar varsa doktora gidiliyor. Jinekoloji muayenesinde kızlık zarına bir hasar verilmediğini söyleyen Prof. Dr. Engin Oral, “Muayeneyi karın üzerinden ulatrosonografi ile bakarak yapıyoruz. Eğer hasta çok şişmansa, karın üzerindeki doku çok yağlıysa makattan da muayene yapılabilir. Böylece önemli hastalıklar erken teşhisle tedavi edilebilir” diye konuştu.
ÇİKOLATA KİSTİ AĞRIYLA BELİRTİ VERİYOR
Genç kızlarda ağrılı adet çok sık görülüyor. Ağrılı adetin iki türü var. Birincisinde prostoglandin denilen maddeler yükseliyor, bir süre sonra ağrılı adet kendiliğinden ortadan kalkıyor. İkincisinde ise, endometriozise bağlı ağrılı adet ortaya çıkıyor. Tıptaki adıyla endometriozis (çikolata kistleri), en çok 13-19 yaş arası kızlarda görülüyor. Hastalık kendini ağrılı adet ile gösteriyor. Prof. Dr. Oral, bir genç kızda sürekli ağrılı adet görülmesi, doğum kontrol haplarına ve ağrı kesicilere cevap vermemesi halinde yüzde 40-60 oranında çikolata kistinden şüphelendiklerini söyledi. Adölesan dönemde bu hastalığın teşhisinde dünyada ortalama 6 yıl tanıda gecikme olduğuna değinen Prof. Dr. Oral, “Bu sırada hastalık evre atlıyor. İngiltere ve ABD’deki araştırmalarda endometriozis olan kişilere, ancak beş doktora gittikten sonra tanı konuyor. Bu hastalık şiddetli adet ağrısının dışında, cinsel ilişki sırasında da ağrılara neden oluyor, kısırlık yapıyor” dedi.
40-50 GÜNDE BİR ADET GÖRDÜREN HASTALIK
Polikistik over sendromu da genç kızlarda sık görülüyor. Bu sendromu taşıyan kızlar, yaklaşık 40-50 günde bir adet görüyor. Ailedeki kadınların da gençliklerinde 2-3 yılda bir adet gördükleri belirtilerek bu durum normal karşılanıyor. Oysa bir genç kızda adet düzensizliği varsa, şişmansa, göbeği çok yağlıysa, cildi yağlı ve aknesi varsa, tüylenme, saç dökülmesi ortaya çıkıyorsa polikistik over sendromundan şüphelenmek gerekiyor. Bu hastalık toplumda yüzde 6-7 oranında görülüyor. Jinekolojik muayeneye genç kızları götürmeme nedeniyle atlanan çok önemli bir hastalık.
ADET GÖRMEMEYİ NORMAL KARŞILAMAYIN
Genç kızlarda adet görememe başlı başına bir sorun. Prof. Dr. Oral, genç kızda koltuk altı ve genital bölgede tüylenme oluşmuşsa, vücudundaki yağlanma ve kalça şekline bakarak adet görmenin 16-17 yaşına kadar beklenebileceğini söylüyor. Ama sözkonusu tüylenme yoksa, yağlanma ve kalça şekli beklendiği gibi gelişmemişse, mutlaka incelenmesi gerekiyor. Prof. Dr. Oral, adet görememenin bu türünü patolojik olarak değerlendirdiklerini, anatomik bir kusur olabileceğini belirtiyor.
Bu durumda genç kızın rahminde tıkanıklık olabileceği gibi, kızlık zarının da kapalı olabileceğini belirten Prof. Dr. Oral, şöyle konuştu:
“Beyinde endokrin organlarının ve yumurtalıkların çalışmaması da adet görememeye neden oluyor. Yumurtalıklar çalışmayınca erken menopoz ortaya çıkıyor. Aynı şekilde erken adet görme de diğer bir sorun. Yumurtalıklarda tümör olabilir, bu nedenle erken adet görebilir. Tüm bu hastalıklar nedeniyle genç kızların düzenli muayeneye getirilmesi gerekiyor.”
