CSIS Türkiye Projesi araştırma uzmanlarından Seda Çiftçi’nin imzasını taşıyan raporda, Barroso ve Rehn’in Türkiye ziyaretinin, bir süredir “duraklamış olan müzakerelere yeni bir ivme kazandırmak için fırsat” olarak yorumlanmasına karşın, “aslında Türk demokratik sürecine yönelik son tehdidin Barroso ve Rehn tarafından eleştirilmesi, Türkiye’nin coğrafi konumu, dinsel ve kültürel farklılıklara sahip geniş nüfusunu AB’den dışlanması için yeterli olarak görenlere ek malzeme sağlayabilir” ifadesi kullanıldı.
Bu çerçevede, temmuz ayında AB dönem başkanlığını üstlenecek olan Fransa’nın Cumhurbaşkanı Nicholas Sarkozy’nin, Avrupa’da olmadığı gerekçesiyle Türkiye’nin AB’ye girmesine sürekli karşı çıktığı yönünde 24 Nisan tarihinde sarfettiği sözlere de işaret edildi.
Türkiye ile AB müzakerelerini yürütenin, AB hükümetleri değil AB Komisyonu olduğuna dikkat çekilen raporda, AB hükümetlerinin çoğunun, Türkiye’nin AB’ye girmesine ya karşı çıktığı ya da kuşkuyla yaklaştığı yönünde ifadeler kullanıldı. ABD’nin, laik demokrasi ve hukuk kuralları gibi ilkelerin önemine işaret ederken, davaya ilişkin bir yorumda bulunmaktan kaçındığı da belirtildi.
CSIS raporunda, Barroso ve Rehn’in Türkiye ziyaretinin, Türkiye’nin AB hedefini canlandırmaya yardım edip etmeyeceğinin henüz belli olmamasına karşın, AK Parti’nin AB’deki çıkarlarının canlandığı yorumu yapıldı.
Partinin, 2002’de iktidara gelmesinin ardından AB üyeliği için gereken reformları hızla gerçekleştirdiği ve 2005 yılı ekim ayında müzakerelerin başlamasıyla reformların yavaşladığı belirtilen raporda, “AK Parti karşıtları bu reformlara ilginin azalmasını, partinin aslında AB’ye
üyelik kararlılığını, Türkiye’nin yüzünü Batı’dan geri çevirme amaçlı gizli bir İslami gündemi olduğu yönündeki suçlamalara karşı kullandığının teyidi olarak gördüler. Aslında sürecin duraksaması, Türk tarafındaki iç sorunların ve Türkiye’nin AB üyeliğine karşı artan
direnişin bir ürünüydü” denildi. CSIS raporunda, AB’nin, Gümrük Birliği anlaşması kapsamında Türkiye’nin, limanlarını ve havaalanlarını Kıbrıslı Rumlar’a açması yönündeki ısrarının, Türk halkının AB üyeliğine verdiği desteğin 2007’de yüzde 40’a dek düşmesine katkıda bulunduğu kaydedildi.
AK Parti’nin, cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinin ardından AB yolunda acil bir hareketlilik sergilemek yerine, üniversitelerde türbana yönelik kısıtlamanın kaldırılması gibi yerel konulara yoğunlaştığı ileri sürülen raporda, kapatma davasının siyasal gündemi etkilediği ve “uluslararası destek alma çabalarının bir parçası olarak” partinin, dikkatini yeniden AB’ye yöneltmesini sağladığı yorumu yapıldı.
Raporda, “yargısal darbe” olarak olarak gördüğü kapatma davasıyla karşı karşıya kalan AK Parti’nin, AB yolundaki hassas konularda ilerlemekte güçlük çekebileceği, iç sorunlar yüzünden partinin, AB’ye yönelik kararlılığını vurgulayacak somut adımlarla bağlantılı ek riskler almak istemeyebileceği savunuldu.
