Belgeseli Antik Roma üzerine yapılmış tüm diğer belgesellerden ayıran en önemli fark, ekrana yansıyan her şeyin en ufak ayrıntısına kadar gerçeklere dayanması ve geniş çaplı tarihi araştırmaların ürünü olması. Bulgaristan, Fas ve Tunus’ta hem özel kurulmuş setlerde hem de gerçek mekanlarda çekilmiş olan yapım Roma’daki hayatı ilk defa bu kadar gerçekte olduğu gibi ekranlara yansıtıyor; yiğit, sefil, paragöz ve muhteşem...
 |
| Cornelia |
İzleyeceğiniz, tarihin en güçlü hükümdarlarından bazılarının gerçek hikayeleri ve onların açgözlülüklerinin, şehvetlerinin ve ihtiraslarının dünyayı nasıl şekillendirdiği...
Yapımcı Matthew Barrett’a göre Roma bu türde bir yapım için en uygun konulardan biri çünkü Romalı tarihçi ve yazarların günümüze kalan yazıları olayları o kadar çarpıcı ve detaylı bir şekilde anlatıyor ki bunları canlılıkla ve sürükleyici diyaloglarla ekrana yansıtmak hiç de zor olmuyor. Yazılı kaynaklarda karşımıza çıkan karakterler yaşadıkları çelişkilerle, hissettikleri dürtülerle, amaç edindikleri hedeflerle ve ya başarıya götürecek ya da trajediye sürükleyecek derecede önemli kararlarıyla aslında modern insandan çok da farklı değiller. Tüm bunların hepsi birleştiğinde Roma İmparatorluğu’nun nasıl oluştuğunu, nasıl olağanüstü bir iktidara kavuştuğunu ve hangi sebeplerden ötürü bu gücünü devam ettiremediğini gözler önüne seren çarpıcı bir belgesel ortaya çıkıyor.
Oyuncular : Peter Firth, Tom Bell, Geraldine James, Alex Ferns, Sean Pertwee, John Shrapnel, David Threlfall, David Warner...
Yapım : BBC / Eylül 2006
İki bölüm art arda:
1. BÖLÜM : NERO
Kısmen aşk hikayesi kısmen ibret dersi olan Nero’nun hikayesi, bilinen dünyanın dörtte birine hükmeden bir liderin nasıl giderek akli dengesini yitirdiğini ve Roma’yı yıkılışın eşiğine getirdiğini anlatıyor.
Film Büyük Roma Yangını’yla başlıyor. Nero, Roma yanarken boş durmak yerine hayat kurtarmak için elinden geleni yapıyor. Ancak yine de Roma şehrinin neredeyse tümünün harap olmasına engel olamıyor. Bu büyük felaketle karşı karşıya kalan Nero, imparatorluk tarihinin en büyük yeniden yapılanma sürecini başlatıyor. Fakat bunun bedeli Roma için çok ağır oluyor. Poppea tarafından kışkırtılıp cesaretlendirilen ve özel muhafızlarının lideri Tigellinus tarafından desteklenen Nero, imparatorluğun tüm hazinesini emiyor, kutsal tapınaklardan çalıyor ve servetlerine el koyduktan sonra aristokratları öldürtüyor. Etrafında kendisine dur diyecek hiç kimse olmayan Nero’nun aşırılıkları giderek artıyor. Bir sinir krizi esnasında karısını öldürerek kölesi olan gençle evleniyor ve sahnede canlı performans sergileme takıntısı önüne geçilmez bir hal alıyor. Sonunda imparatorluk ayaklanıyor. Ancak Nero ayaklanmayı bastırmak için orduyu toparlamak yerine onlara şarkı söyleyerek onları yenebileceğini iddia ediyor! Senatörler için bu son damla oluyor ve Roma sonunda onu tahttan indirme kararı alıyor. Ancak arkasında varis olarak hanedanlıktan kimse olmadığı için Nero’nun ölümü, imparatorluğun yönetim şekliyle ilgili ihtilal çıkmasına sebep oluyor.
2. BÖLÜM: SEZAR
Aykırı bir lider, dahi bir asker, çekici, vahşi, iktidar delisi, çıkarcı ve zeki bir adam olan Jül Sezar belki de tüm Romalılar arasında en ünlüsü. 500 yıllık cumhuriyet rejimini kaldırarak kendi yegane hükümdar ilan etmesiyle Sezar, imparatorluk tarihinin en önemli dönüm noktasını gerçekleştiriyor. Film Sezar’ın felaketle karşı karşıya kaldığı bir noktadan başlıyor. Ordusunun etrafı sayıca kat ve kat daha fazla olan Gallilerle sarılı olan Sezar çaresizliğe düşeceğine, en parlak zaferini kazanmasını sağlayacak bir strateji geliştiriyor. Zaferin ardından Roma’ya doğru ilerleyerek iktidarı ele geçirme kararı alıyor. Ancak bu durum eski dostu ve müttefiki Pompei ile karşı karşıya gelmesine sebep oluyor. Önceleri Pompei üstünlük sağlıyor ve Sezar’ın ordusu kendisine karşı ayaklanıyor. Fakat yenilginin kaçınılmaz gibi göründüğü bir anda Sezar yine parlak bir planla ortaya çıkıyor. Süvari ve piyadelerden oluşan orduların muhteşem mekanlarda çekilen kıyasıya mücadelesi filmin çarpıcı aksiyon sahnelerini oluşturuyor.
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ?
Bu yapımda izleyeceğiniz herşey tamamiyle gerçek.
M.S. II.yy.’da altın çağını yaşayan Roma İmparatorluğu o devirde yaklaşık bugünkü Amerika Birleşik Devletleri büyüklüğündeydi. En az 70 milyon olduğu düşünülen nüfusunun esasen 100 milyonun üstünde olduğu tahmin ediliyor. Roma şehrinin kendisi tek başına 1 milyon insana ev sahipliği yapıyordu ve imparatorluk toplamda 18 mil uzunluğundaki yollarla birbirine bağlanmıştı.
Jül Sezar’ın etkisi hala bugün de hissediliyor. Bir yılın 365,25 gün olduğunu belirtip ayların uzunluğunu yeniden tayin ederek günümüzün modern takvimini oluşturdu. Öncesinde Roma takvimi 355 günden ve 12 ay ve bir de artan günleri yerleştirmek için ara ara kullanılan bir fazla daha aydan oluşuyordu. Jül Sezar yeni takvimin yürürlüğe geçmesinden önce tarihi karışıklığa sebebiyet vermemek için M.Ö. 46’ya 4 ay daha ekledi. Bu uyarlamayla oluşturulan yeni takvim Jülyen Takvimi adı altında hala bazı ülkelerde kullanılmaktadır. Ayrıca 7.ay olan Temmuz ayı için İngilizce’de ( ve diğer germen ve latin dillerinde de benzeri kullanılan) “July” ismi de Jül’den gelmekte.
Almanca’da lider anlamında kullanılan “kaiser” kelimesi, ve Rusça’dan kendi dilimize de yerleşen “çar” kelimeleri ( kaiser, czar/tsar = caesar ) ise “Sezar”dan gelmekte.
Sezar tarihte madeni para üzerine kendi resmini bastıran ilk hükümdardır.
Sezar askeri dehasının yanısıra aynı zamanda son derece yetenekli bir yazar, şair ve akademisyendi. Zamanının en etkili konuşmacısı kabul edilen Romalı devlet adamı Cicero’yla bu konuda rekabet edebilecek tek kişiydi. Ayrıca kendi kaleminden anlattığı Galler Savaşları hala günümüzde okullarda Latince müfredat olarak okutulmaktadır.
Öte yandan kendisini de bir sanatçı olarak tanımlayan Nero işkence gibi bitmek bilmez şiir ve müzik dinletileri düzenlerdi.  |
| Julius Caesar |
Nero, senato tarafından ölüm cezasına çarptırılması üzerine intihar etti.
Vespasian’ın yönetiminde imparatorluk bir yüzyıl boyunca barışa düzene ve refaha kavuştu.
Antik Roma’nın en önemli simgelerinden biri olan Kolozyum, Vespasian döneminde inşa edilmeye başlandı ve kendisinin ardından tahta geçen oğlu Titus tarafından Yahudi ayaklanmasından beri tutuklu bulunan binlerce Yahudi’nin kullanılmasıyla kısa sürede tamamlandı.
Konstantin Hristiyanlık’ı Roma İmparatorluğu’nun resmi dini yapmış olmasına rağmen kendisi ancak ölüm döşeğindeyken bu dine geçti.
İmparator Honorius eğer adı gibi onurlu davransaydı 410’da Roma’nın yağmalanmasına sebep olmazdı. Oysa o, taraf değiştirip çok önemli ve değerli bir Vandal müttefikini öldürterek Gotlar’la anlaşma yaptı ve bu da Roma şehrine yapılan saldırının yolunu açtı.
BELGESEL HAKKINDA MEDYADA ÇIKAN ELEŞTİRİLER
“...son derece eğlenceli ve bilgilendirici, oyuncuların performansı çok iyi...Yapım, gücünü oyunculuğunun kalitesinden, olayların devasa boyutlarda ekrana taşınmasından ve tarihi gerçeklere sadık kalınmasındaki kararlılığından alıyor.”
David Chater, The Times
“... bu dizi Roma tarihinin ekrana yansıtılması konusunda televizyon için yepyeni ufuklar açıyor.”
Stephen Pile, Daily Telegraph
“BBC televizyonu senaryo, oyuncular ve araştırmalar için harcadığı paranın bir o kadarını da yapımın bütününde iyi görünmesi için harcamış. Sonuçta eğlendirirken de farkettirmeden bilgilendirmesinin yanısıra hikayesi o kadar iyi yazılmış ve oynanmış ki anlatıcının araya girmesi izleyicinin konsantrasyonunu neredeyse hiç bozmuyor.”
Matt Baylis, Daily Express
“... iyi görünüyor ve çok güçlü bir oyuncu kadrosu var...Belgesel-drama’nın özellikle de aksiyon sahnelerindeki geçmişi yeniden canlandırma başarısı çok etkileyici...”
Jonathan Wright, Guardian
“...1.sınıf bir kurgu...”
Daily Mail
“...bağımlılık yapıyor...”
Independent
“...hiçbir masrafdan kaçınılmadan hazırlanmış setler ve kostümler, savaş alanları ve barbarca cezalarla gösterişli bir şiddet...”
Neville Hawcock, Financial Times
“...insanı ekrana bağlıyor, çok keyifle izledim...”
Robin McKie, Observer
“..antik dünyada aksiyon yüklü bir yolculuk..”
John Preston, Sunday Telegraph
“...parlak ve canlı, zaman zaman ise şiddetli...”
Jane Simon, Daily Mirror
“Çekici delileri oynamakta Sheen’in üstüne yok... Nero’nun özel adamını oynayan James Wilby hoş ve şık bir genç erkekten güçlü bir karakter oyuncusuna dönüşmüş. CGI teknolojisi kullanılarak çekilmiş olan Roma şehrinin görüntüleri, giderek doruk noktasına doğru ilerleyen bir dizi cinayet ve Nero’nun “Baba” filmini anımsatan intikamı...baştan aşağı hepsini izlemek son derece keyifliydi...”
Robert Hanks, Independent
“Michael Sheen tarihi kıyafetlerin nasıl doldurulacağını çok iyi bilen bir oyuncu... Nero rolünde o kadar etkileyiciydi ki filmin belgesel nitelikli kısımlarının onun performansının arasına girmesi izleyici için can sıkıcı olmasına sebep oldu.”
Andrew Anthony, Observer
“Michael Sheen şarkı söyleyen dans eden akli açıdan dengesiz İmparator rolünde muhteşem.”
Matt Baylis, Daily Express
“Sheen’in maniden, megalo- ve hiper-’e geçişi oyuculuk açısından çok başarılı. Sheen, zeki ve iç huzuru olan bir bakıştan tutun da deli deli gözlerini diken tek bir dudak büküşüyle şeytani bir eda kazanan bir insanın bakışına kadar yüzünü şekilden şekle sokabilen bir oyuncu.”
AA Gill, Sunday Times
“...Michael Sheen sarsıcı bir performans sergiliyor...”
Nancy Banks-Smith, Guardian
“...James Wilby’nin Nero’nun yanında tüyler ürpertici Tigellinus olarak performansı takdire değer...”
Robin McKie, Observer
“... bu gürültülü bir eğlenceden çok daha fazlası..Sean Pertwee’nin Sezar, John Shrapnel’in de Pompei rolündeki performansları cesaret gerektirecek derecede orjinal. Politik meselelerin ve askeri seferlerin ekrana yansıtılışı parlak ve canlı, hatta savaş sahnelerindeki askeri detaylar bile pırıl pırıl...Güçlü oyuncuları, sürükleyici ve anlaşılır senaryosu ve vahşi savaş sahneleri göz önüne alınca yapımın daha da iyi olması için yapılabilecek hiçbirşey kalmamış...”
David Chater, The Times
“MS 66’da gerçekleşen Yahudi Ayaklanması’nın ekrana yansıtılışı, yapım için harcanan inanılmaz bütçenin hakkını veriyor... Bu dizinin yapımındaki idealistlik, ihtiras ve kararlılık kolaylıkla görülüyor...”
Sarah Hughes, Observer
“General Vespasian’ın kullandığı dil, adeta günümüzün modern politik duruşunun bir yankısı niteliğinde...Öte yandan Kudüs Kuşatması’nı, yapılan savaşları ve Romalıların kullandığı savaş aletlerini birebir ekrandan izlemek son derece gerçekçi”
Critics choice, Sunday Times
“İçlerinde Konstantin’i oynayan David Threlfall’un da bulunduğu parlak bir oyuncu kadrosu. David Threlfall’un oyunculuk yeteneğinin sayesindedir ki bir kez olsun bile “Neden Frank Gallagher Tanrı’ya inanıyormuş gibi yapıyor?” diye sormuyorsunuz. Aksine bu, dizinin en çarpıcı ve ilginç bölümlerinden birini oluşturuyor...”
Sarah Hughes, Observer
“İmparator Konstantin rolündeki cüretkar yıldız David Threlfall o kadar parlak bir oyuncu ki onu beceriksiz Frank rolünde tanımak neredeyse imkansız...”
Jane Simon, Daily Mirror
HANGİ BÖLÜMDE NELER VAR?
1. Bölüm: Nero’nun akli dengesini yitirmesi ve bunun hanedanlığının sonunu getirmesi...
2. Bölüm: Jül Sezar Pompei’ye karşı; Cumhuriyet Yönetimi’nin devrilmesi ve İmparatorluğun Yükselişi...
3. Bölüm: Kartaca’nın yıkılışı, iktidarın süistimal edilişi ve kitlelerin ayağa kalkması...
4. Bölüm: İmparatorluk tarihindeki en büyük ayaklanma olan Yahudi Ayaklanması...
5. Bölüm: Konstantin’in imparatorluğu birleştirmesi ve Hristiyanlık’ı imparatorluktaki en yaygın inanç haline getirmesi...
6. Bölüm: Gotlar’ın lideri Alarik ve Roma’nın Çöküşü...
