Cumhurbaşkanını halkın seçmesini öngören anayasa değişikliğinin oylanacağı referandumda, gümrük kapılarında oy verme işlemi 11 Eylül salı günü başlayacak.
ANKARA - Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini de öngören Anayasa değişikliği paketinin halk oylamasına sunulmasına ilişkin süreç işliyor. Halk oylamasında kullanılacak pusulaların basımına, Başbakanlık Basımevi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü’nde başlandı. Yurt dışında yaşayan vatandaşlar, 11 Eylül 2007 Salı gününden itibaren, pasaport göstererek 21 Ekim 2007 Pazar günü saat 17.00’ye kadar oy verebilecek. Türkiye’deki oylama 21 Ekim pazar günü yapılacak.
BEYAZ ‘EVET’, KAHVERENGİ ‘HAYIR’ Pusulalar, beyaz renk üzerine “evet”, kahverengi renk üzerine “hayır” ibareleri bulunan birleşik oy pusulası şeklinde basılacak. Başbakanlık Basımevi’nde pusulaların basımına başlandı.
İlçe seçim kurulları, oy vermenin düzenli yürütülmesini sağlamak için gerekli bütün önlemleri almak ve oy verme işlemlerini denetlemekle yetkili ve görevli olacak. Halk oylaması takvimine göre, gümrük kapıları ilçe seçim kurullarının oluşturulması işlemi dün tamamlandı, gümrük kapılarında görev alacak sandık kurullarının oluşturulması çalışmalarına başlandı.
CUMHURBAŞKANI PROPAGANDA YAPABİLECEK Yüksek Seçim Kurulu’nun hazırladığı takvime göre, propaganda sürecinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de konuşma yapabilecek.
YSK’da 9 Ekim tarihinde, isterse Cumhurbaşkanı ile TBMM’de grubu bulunan siyasi partilerin yapacakları konuşmaların yayın zaman ve sırasının belirlenmesi için kura çekilecek.
PROPAGANDA DÖNEMİ VE YASAKLAR Serbest propaganda dönemi 14 Ekim Pazar günü başlayacak. Radyo ve TV’den propaganda konuşmaları da bu tarihte başlayacak.
Propaganda dönemi 20 Ekim Cumartesi günü saat 18.00’de sona erecek. Seçim yasakları, halk oylamasının yapılacağı 21 Ekim günü saat 24.00’te sona erecek.
OYLANACAK ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ 5678 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, halk oyuna tümüyle sunulacak.
Yasanın birinci maddesiyle Anayasa’nın 77. maddesinde yapılan değişiklik, 5 yılda bir yapılan TBMM seçiminin 4 yılda bir yapılmasını öngörüyor.
Anayasa’nın “Cumhurbaşkanının nitelikleri” başlıklı 101. maddesindeki değişiklik, Cumhurbaşkanı’nın, 40 yaşını doldurmuş ve yüksek öğrenim yapmış TBMM üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilmesi kuralını getiriyor. Söz konusu düzenleme, Cumhurbaşkanının görev süresini 5 yıl olarak belirliyor ve bir kimsenin en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebileceğini hükme bağlıyor.
Yasa, Cumhurbaşkanlığına TBMM üyeleri içinden veya TBMM dışından aday gösterilebilmesini 20 milletvekilinin yazılı teklifi şartına bağlıyor, son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında yüzde 10’u geçen siyasi partilerin ortak aday gösterebilmesine imkan tanıyor.
CUMHURBAŞKANI NASIL SEÇİLECEK? Yasanın Anayasa’nın 102. maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin maddesi, Cumhurbaşkanı seçiminin, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki 60 gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halinde ise boşalmayı takip eden 60 gün içinde tamamlanmasını öngörüyor.
Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday seçilmiş sayılıyor. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, oylamayı izleyen ikinci pazar günü, ilk oylamada en çok oy alan iki adayın yarışacağı seçim yapılacak ve bu turda en çok oyu alan seçilecek.
Anayasa değişikliğine ilişkin yasa, cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan cumhurbaşkanının görevinin devam etmesini de hükme bağlıyor. Cumhurbaşkanlığı
Anayasa’nın 79. maddesinde yapılan değişiklik, cumhurbaşkanı seçiminin Yüksek Seçim Kurulu yönetim ve denetimi altında yapılmasını düzenliyor. Kanunun geçici 19. maddesi, 11. cumhurbaşkanının seçiminin nasıl ve ne zaman yapılacağını da düzenliyor.
TBMM’DE 367 ŞARTI KALDIRILIYOR Anayasa’nın 96. maddesinin birinci fıkrası da değiştiriliyor. Fıkra, “Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahil bütün işlerinde üye tam sayısının en az üçte biri ile toplanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa’da başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz” şeklinde değiştiriliyor.
