ADL’nin derdi ‘cici’ görünmek mi?

Nüzhet Kandemir (Eski Washington Büyükelçisi)
ADL EN GÜÇLÜ LOBİ KURULUŞLARI ARASINDA
ADL’nin ağırlığı ABD’de fazladır. Amerikan Yahudi Konseyi (AJC) ve ADL sivil toplum kuruluşu olarak iyi çalışırlar, ellerinde para pul da vardır. ADL her ne kadar bir sivil toplum kuruluşu gibi görünse de aslında siyasi bağlamda çalışan, İsrail’deki kurum ve kuruluşlara bağımlılık gösteren ve İsrail’in genel çıkarları çerçevesinde takındıkları siyaseti de kolay terk etmeyen bir kuruluştur.

ADL’nin üst düzey yöneticileri olduğu kadar, altta da ABD geneline yayılmış dernekleri vardır. Bu derneklerin de üst düzeydekiler üzerinde geniş etkileri ve tepkileri zaman zaman ortaya çıkabilir. ADL Başkanı Abraham Foxman, uzun yıllardır kurumun başında görev yapmış, ardından gitmiş ve yerine başka biri gelmiştir. Kendisi, yaptığı çeşitli siyasi bağlantılı çalışmalar sonucunda tekrar göreve gelmiştir. ADL içerisinde çeşitli siyasi bağlamda düşmanlıkları üzerinde odaklamış bir kişidir.

ERMENİ LOBİSİ ADETA BEYİN YIKADI
Bizim hükümetimizin Hamas’ın askeri sorumlusu olan ve İsrail açısından Abdullah Öcalan gibi olan Halid El Meşal’i Türkiye’ye davet etmesine, ve makam düzeyinde kabul etmesine, zamanında ABD genelindeki ADL üyeleri çok büyük bir tepki gösterdi. Bu tepki bugüne dek de silinmedi. Bu tepkiden istifade eden Amerika Ulusal Ermeni Konseyi (ANCA), bunlar nezdinde büyük çalışmalar yaptı. Türkiye’nin ne kadar Ermeni ve Yahudi düşmanı bir hükümeti olduğu konusunda adeta beyin yıkadılar.

ADL’DE İÇ KARIŞIKLIK, KARARI ETKİLEDİ
Bugün ADL’de hasıl olan durum, aşağı kademelerden gelen tepkiye, üstteki kişilerin çok fazla dirençlerinin kalmadığından meydana gelmiştir. Bu yüzden de ADL, üç kere görüş değiştirmiştir. İsrail hükümetinin de onlar üzerinde, Türk - İsrail ilişkileriyle ilgili baskısı olmuştur. ABD yönetiminin de Türk-Amerikan ilişkilerinde ortaya çıkan ABD aleyhtarlığını daha da ileriye götürmemek kaygısıyla yaptığı baskıyla ADL geri adım attı, fakat karar, ADL’nin kendi bünyesi içindeki uyumsuzluklardan ötürü yinelendi.

TÜRKİYE DE ARTIK KURALINA GÖRE OYNUYOR
Türkiye’nin soykırım iddialarını sadece 24 Nisan’lara bırakması söz konusu değildir. 24 Nisan’da çok çeşitli kimlikler ortaya çıkıyor ve Türkiye konuşmak zorunda kalıyor. Bugün, oyunu biz de kurallara uygun oynuyoruz, Amerikan fikir ve anlayışına uygun şekilde oynuyoruz. 24 Nisan bu tür hazırlıkların dışa vurumu şeklinde tezahür ediyor ki, bu tarih öne çıkıyor.

‘KENDİN PİŞİR, KENDİN YE’ POLİTİKASI
Ermeni lobisinin yıl boyu Türkiye aleyhine geliştirdiği çalışmalar hiç de ihmal edilemez. Bizim kısıtlı imkanlarımıza karşın ellerinde mali kaynaklar daha fazla. Yıl boyu olan çalışmalar ‘kendin pişir kendin ye’ usülü sadece Türkiye’de konuşuluyor. Bizim profesörlerimiz ve bilimadamlarımızın sadece Türkiye’deki konferanslarda konuşmak yerine, dış dünyaya açılıp oralarda konuşmaları gerekir. Bu da maddi imkan meselesidir, kesenin ağzını açıp yatırımda bulunmazsanız bu olmaz. Bu bir devlet politikası olmalı. Dışişleri Bakanlığı’nın eline kurşun vermez, sadece tüfeği verirseniz, o tüfek hiçbir şeye yaramaz. Bu örnekten yola çıkacak olursak, kurşunu devletin sağlaması gerekir.

Prof. Hasan Köni (Bahçeşehir Hukuk Fakültesi)
FOXMAN BASKI GÖRDÜ, KARAR DEĞİŞTİRDİ
ADL’nin Boston’daki örgütü, çevresindeki Ermeni gruplarla yakın ilişki içerisindedir. ABD’de demokratlar ve azınlıklar birlikte hareket ederler. Rum, Ermeni, Musevi ve kendini azınlık sayan diğer gruplar. ADL Boston örgütünün başındaki Andrew Tarsy görevden alınınca, bu grubun büyüklüğü geneli etkiledi. Boston’da Ermeni lobisi de güçlüdür. Foxman büyük baskılarla karşı karşıya kalınca, “Bazı görüşleri kabul ediyoruz; ama kararımızın ABD Kongresi’nde oylanmasına karşı çıkacağız” şeklinde konuştu. Çevresi ve Demokrat Parti’den baskılar gelince, Foxman bunu yapmak zorunda kaldı.

YAHUDİ LOBİSİ ‘CİCİ’ GÖRÜNMEYE ÇALIŞIYOR
Irak Savaşı ve İsrail-Filistin çatışmasını Yahudi Neo-con’lar ve büyük Yahudi kuruluşları destekledi. Amerikan kamuoyu, bunları Ortadoğu felaketinin sorumlusu olarak görüyor ve bunlar da bu ağırlıktan korkuyorlar. Diğer azınlıklara iyi gözükmek ve önümüzdeki dönemde Demokrat Parti’nin içinde bir yer tutmak için -çünkü daha İsrail’i korumaları gerekiyor- böyle bir manevra yapmaları gerekti. Fakat Türkiye gibi büyük bir grubu karşılarına aldıkları için, dengeler değişiyor. İsrail’den kendilerine baskılar geliyor. Boston grubunu çıkartıp çıkarmamayı tartıştılar, ama buranın yoğun baskısı yüzünden Foxman, kararlarının arkasında olduklarını açıkladı.

SOYKIRIM PSİKOLOJİSİ ÜSTÜNLÜK SAĞLIYOR
ADL’den daha büyük Yahudi düşünce kuruluşları da var. Fakat onların gündeminde Ermeni ‘soykırım’ı yok. İsrail’in Ortadoğu’daki rolünün affedilir bir yanı olmasa da, soykırıma uğramış olma psikolojisi onlara üstünlük sağlıyor. ADL, “Yahudi soykırımı yoktur” denmesin diye uğraşıyor. Soykırıma karşı oldukları için, diğer azınlıklardan, -örneğin Ermenilerden- bu konuda gelen taleplere sıcak bakıyorlar.

Soykırım konusununun gündeme gelmesi ve kabul edilmesinin Türkiye’yle aslında hiçbir ilgisi yok. Aksine, bu konu Hıristiyan ülkelerinde gündeme geliyor. Siz İran’da böyle bir lobi olduğunu düşünebiliyor musunuz? İslam’la Hıristiyanlık arasındaki çatışma arttıkça geçmişi daha çok öne çıkarmaya başladılar. Bu sırada Türkiye’yi de daha çok köşeye sıkıştırma fırsatları oluyor.

ERMENİ LOBİSİ 24 NİSAN’I KULLANIYOR
Taşnak terör örgütünün arşivleri Boston’daki Zoryan Ermeni Enstitütüsü’nde bulunuyor. Hem Türk hükümeti, hem de Türk Tarih Kurumu bu arşivleri açmayı önerdiler. Bu teklife “Paramız yok” cevabı gelince, Türk tarafı maddi destek vermeyi de teklif etti. Fakat yine reddettiler. Bunu Ermeniler bir kimlik boyutu olarak yapıyorlar. Yani, “Katliama uğradıysak varız, küçük bir grubuz, bizi kollayın” diye yapıyorlar. Ermeniler dünyada 6 milyonluk bir grup ve 24 Nisan’da isimlerini duyurmak için lobi, bu yolu seçiyor.

HIRİSTİYANLAR SORUMLULUK HİSSEDİYOR
Türkiye bu konuyla ilgili elinden geleni yapıyor ama, Hıristiyan dünyası kullanıp attığı bu gruba karşı bir sorumluluk hissediyor; o yüzden Ermeni lobisinin sesi bu ülkelerde daha çok duyuluyor. 1. Dünya Savaşı zamanında Ermenileri ordularında savaştıran devletler, onlara da -Yunanlılara olduğu gibi- devlet kurma sözü vermişler. İngiltere ve Rusya bu devletler arasında olmasına rağmen Ermeni soykırımı meselesine yanaşmazlar. Bu yüzden de Ermeni lobisi, Türkiye’ye karşı olabilecek diğer büyük ülkelerde bu faaliyetlerini devam ettiriyor. Türkiye’nin konuyla ilgili çalışmaları olsa da, lobinin gücü yüzünden sesini yeterince duyuramıyor.

ADL’nin kararları ve tepkiler