Boğaz’ın oksijen kaynağı: Fethi Paşa Korusu

Abdülmecit’in kız kardeşi Atiye Sultan’la evlendiği için Osmanlı kaynaklarında Rodosizade Fethi Ahmet Paşa’dan “damat” olarak da bahsediliyor.

Tophane Müşiri iken Aya İrini’yi eski silahların kaldırıldığı bir ambar olmaktan çıkarıp, çeşitli illerden toplattığı arkeolojik eserlerle donatarak müzeye dönüştüren Fethi Ahmet Paşa, 1847’de Sultanahmet Meydanı’nda ilk arkeolojik kazıları başlatan devlet görevlisi olarak da tanınıyor.

Koru, Fethi Ahmet Paşa’nın 1858 yılında ölümünden sonra varisleri arasında paylaşılmasının ardından 1960-1980 yılları arasında kaderine terk edildiği için bakımsız bir görünüme büründü. Paşanın varislerinden Avukat Şevket Mocan, kendi hissesini 1958 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesine devretti. Bu tarihten sonra bir süre “Mocan Korusu” olarak adlandırılan Fethi Paşa Korusu’ndaki diğer hisseli yerler daha sonra belediye tarafından istimlak edildi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından içerisindeki iki köşk restore edilerek, 2003 yılında sosyal tesis olarak İstanbullular’ın hizmetine sundu.

KENTİN GÜRÜLTÜLÜ ORTAMINDAN UZAKLAŞTIRIYOR
Fethi Paşa Korusu, İstanbullular’a temiz havada yürüyüş ve koşu alanlarından yararlanıp restoran, kafe ve çay bahçelerinde dinlenerek, kentin gürültülü ortamından uzaklaşma fırsatı sunuyor.

İBB Sosyal ve İdari İşler Müdürlüğünce işletilen Fethi Paşa Sosyal Tesisi Amiri Ramazan Açıkyıldız, restoran ve kafe bölümleri olmak üzere iki ayrı binada hizmet verdiklerini söyledi.

Halk arasında “Kuzguncuk Korusu” olarak da bilinen korunun sık ağaç topluluğuna sahip olduğunu belirten Açıkyıldız, “Koru, Anadolu Yakasının siluetinde doğadaki hemen hemen tüm renklerin karışımından oluşan rengarenk bir resim oluşturuyor” dedi.

Korunun içinde yüzlerce bitki ve ağaç çeşidinin bulunduğunu anlatan Açıkyıldız, bu yönüyle burasının İstanbul’un botanik bahçesi niteliğiyle vatandaşlara hizmet verdiğini ifade etti.

AĞAÇ TÜRLERİ
Ramazan Açıkyıldız, koruda en çok rastlanan ağaç türlerinin kermes meşesi, defne, sakız ağacı, erguvan ve gümüş ıhlamur olduğunu dile getirerek, “Normalde bir maki türü olan ve boyu ortalama 4-5 metreyi bulan kermes meşesi, bu koruda 16-18 metreye kadar ulaşabilmektedir” diye konuştu.

Korunun üst kısımlarında sırt ve düzlüklerde sıralar halinde dikilmiş kızıl çam, fıstık çamı ve sedir ağaçlarının yanı sıra düzlük alandaki sakız ağacının büyük çap ve boylara ulaşmış anıtsal nitelikte olduğunu belirten Açıkyıldız, şunları söyledi:
“Koruda at kestanesi, saplı meşe, akdut, Trabzon hurması, yalancı akasya, dişbudak, yeşil kartopu, Japon kadife çamları da bulunuyor. Ayrıca erguvan ağacı ile ilgili korumuz açısından ilginç bir tespit de mevcuttur. Hristiyanlıkta Erguvan ağacı kutsal kabul edildiğinden Bizans imparatorları, İstanbul’un her tarafına dikmeye özen göstermişler. Bu ağaç adına eski dönemlerde nisan aylarında şenlikler düzenlemişlerdir. Bu inanışın sonucu olarak Fethi Paşa Korusu’na dikilen Erguvan ağaçları günümüze kadar ulaşmıştır.”

CEMİL MERİÇ’İN KALDIĞI TARİHİ BİNA
Açıkyıldız, koruda Türk düşünce ve kültür hayatının önemli isimlerinden Cemil Meriç’in 1948-1960 yılları arasında konakladığı tarihi binanın da bulunduğu, günümüzde restoran ve kafe olarak hizmet veren iki köşk bulunduğunu söyledi.

Fethi Paşa Korusu’nun 26 hektarlık alana sahip olduğunu dile getiren Açıkyıldız, 1985-1987 yılları arasında yapılan bakım çalışmalarıyla koruda gezinti yolları, koşu parkurları, seyir yerleri, kafeterya ve spor alanlarının hizmet verdiğini kaydetti.

Ramazan Açıkyıldız, korunun tepeye yakın bölümünde Boğaz’a hakim bir düzlüğün bulunduğunu belirterek, burada Fethi Ahmet Paşa’nın yaz aylarında kullandığı bir köşkün var olduğunu anlattı.

Köşkün 19’uncu yüzyıl başlarında yanarak tamamen kullanılamaz hale geldiğini ifade eden Açıkyıldız, “İBB tarafından bu alan yeniden düzenlenerek çay bahçesi, şelale, oyun parkı yapıldı. Ayrıca buraya İstanbul’u, Sarayburnu’ndan başlayıp Ortaköy’e kadar olan kısmın izlenebileceği seyir balkonu inşa edildi” dedi.