Risotto olayı iki gün önce Fatih Altaylı’nın yazısında yer almıştı. Altaylı’nın isim vermeden kaleme aldığı yazıya göre,Vali Koçaklar’ın görevden alınmasının nedeni içinde şarap olan bir yemekti. Seçimler nedeniyle bağımsız sıfatıyla atanan İçişleri Bakanı Osman Güneş, Muğla Valisi’ne Muğla’da bir toplantı yapacaklarını belirterek Koçaklar’dan bir otel ayarlamasını istedi. Koçaklar, bakan ve 20’den fazla bürokrat için beş yıldızlı bir otel ayarladı. Toplantıların son gününde, Güneş akşam yemeği için risotto şipariş verdi. Bürokratları da aynı yemeği seçtiler. Yemeği çok beğenen Güneş, tarifini isteyince otelin şefi çağrıldı. Şef, “Efendim, et ve sebzeleri birlikte kaynatıyorsunuz. Kaynayan et/sebze suyunun içine yarım kadeh kadar şarap ekliyorsunuz...” diyerek tarifi verdi.
Güneş, şarap sözünü duyar duymaz, yemeği ortaya doğru atıp şefe, “Utanmıyor musunuz, bana alkollü yemek verdiniz. Bu ne rezalettir” diye bağırdı. Şef şaşkınlıkla, “Efendim risottoda her zaman şarap olur” dedi ama Güneş yatışmadı. Bu sırada Koçaklar devreye girerek otel ile şefin bu konuda bir suçu olmadığını söyledi. Sinirlenen Bakan, “Durduk yerde bana haram yedirdiniz” diyerek masayı terk etti. Güneş, Ankara’ya dönünce, Koçaklar’ı görevden alan kararnameyi hazırladı ve işleme koydu. Risotto konusundaki tartışma İçişleri Bakanlığı kaynaklarınca doğrulandı. Ancak Koçaklar’ın görevden alınmasının nedenin farklı olduğu açıklandı.
Bu olay, “İçine şarap katılan yemek haram mıdır?” tartışmasını gündeme getirdi. İlahiyat profesörleri, gurmeler, hatta kimyagerler pişirilmiş şarabın alkol etkisinin olmayacağı görüşünde birleştiler. NTVMSNBC’ye konuşan uzmanların görüşleri şöyle:
İLAHİYATÇILAR: SARHOŞ ETMEZ, HARAM DEĞİL
Prof. Dr. Süleyman Ateş (Eski Diyanet İşleri Başkanı):
Yemekte kullanılan şarap, kimyasal değişikliğe uğramışsa, ona içki denmez. Eğer, yemekte kullanılan şarabın sarhoş edici vasfı kalmamışsa, o zaman haram olmaz.
Prof. Dr. Saim Yeprem (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi):
Alkol özelliğini kaybeden içki yemeklerde kullanılabilir. Yemeğin içine konan şarap, pişirilme sırasında alkol özelliğini kaybeder. Sarhoşluk verme özelliğini kaybettiği için şarabın sakıncası ortadan kalkar.
Prof. Dr. Yunus Vehbi Yavuz (Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi):
Şarap İslamiyete göre haramdır. Yemeğe ya da başka maddelere karıştırılarak kullanılması da haramdır. Ancak, yemekte kullanılan şarap kimyasal bir değişikliğe uğramış, sirke haline getirilmişse bu o zaman caizdir.
KİMYAGERLER: ALKOL KAYNAYINCA UÇAR
Prof. Dr. Selma Ateş (Gazi Üniversitesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi):
Risottonun yapılışı sırasında yemeğe katılan alkol suyla karışıyorsa, kaynama noktası biraz daha yükselir ama alkol yine de kaynar ve uçar. Bu arada bir miktar alkol de makarna ya da pirincin gözeneklerinden içine emilir ve orada kalabilir. Bunların içinde nişasta olduğundan alkolle bir tepkimeye girmez. Fakat insanın bağırsaklarında yaşayan bakterilerin bile bir miktar alkol ürettiği biliniyor. Bu alkolün miktarı da ancak makarnanın gözeneklerinden giren alkol miktarı kadar olabilir ki bu da ne insanın bünyesini etkiler, ne de sarhoş eder.
Prof. Dr. Abdürezzak Emin Bozdoğan (Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi):
Alkol yemeğin pişirildiği tencerede serbest halde kalırsa uçar, çünkü kaynama noktası düşüktür. Yemeğin içindeki diğer maddelere karışırsa bir miktar kalabilmesi mümkündür, fakat bu ancak deney yapılarak görülebilir.
GURMELER: ALKOL BAHARAT GİBİDİR
Deniz Gürsoy (Yemek Kültürü Yazarı):
Alkol en uçucu maddelerdeden biridir. “Alkol kalır” diyen varsa, eline biraz kolonya döksün ve birkaç saniye sonra kontrol etsin, uçtuğunu görecektir. Risotto zaten pişerken 100 derecenin üstüne çıkıyor. Ayrıca geniş bir yüzeyde pişiyor, geniş yüzeylerde de sıvının buharlaşması daha kolay oluyor. Alkol pirinç emmiş olsa bile buharlaşır.
Engin Akın (Yemek Kültürü Yazarı):
Şarap, yemekte kendisine has lezzeti olan bir malzemedir. Tıpkı limon, sirke, baharat gibi. Bu nedenle, özellikle Batılılar, yemeğe bir lezzet vermek için şarap kullanır. Yemeğe kullanılan içkinin alkolü sıcaktan buharlaşır, alkol kalmaz.
