LONDRA - Yeni bir araştırmaya göre, Dünya’da çamaşır suyu gibi dezenfektanlarda kullanılan hidrojen peroksit, gezegen yüzeyindeki yaşamın temeli sayılan karbon bazlı molekülleri silerek yok etti. Hidrojen peroksit (H2 O2), su molekülü (H2 O) ve oksijen (O) atomunun birleşmesinden oluşan renksiz ve kokusuz bir bileşen. İki oksijen atomunun gruplaşmasına peroksit deniyor. Bilim insanları, hidrojen peroksidin Mars’ta oluşması gerektiği halde izine rastlanmayan birçok karbon bazlı kimyasalın yokoluşunu açıklayabileceği belirtiliyor. Bir gezegende yaşam bulunmasa dahi organik kimyasal maddeler varolabiliyor. Örneğin, kuyrukluyıldızların tozları milyonlarca yıl içinde gezegen yüzeyinde birikim yapabiliyor. Uzmanlar, Mars’ta organik maddelerin bulunmayışı hidrojen peroksite bağlıyordu. Bu madde Dünya’da çamaşır suyu ve diğer güçlü dezenfektan maddelerde kullanılıyor. Ancak, NASA’nın Mars’a 1976’da gönderdiği Viking araçları Mars’ta hidrojen perokside dair herhangi bir iz bulamamıştı. O günde bu yana da bu konu Mars çalışmalarındaki muammalardan biri olarak kaldı.
KÜRESEL HİDROJEN PEROKSİT YAĞMURLARI
Ancak şimdilerde yeni veriler ve gelişmiş gözlem araçlarıyla yapılan yeni araştırmalar gösteriyor ki, aslında hidrojen peroksit gerçekten de Mars’ta rüzgarla uçuşan toz taneciklerinin birbirlerine sürtünmesi oluşan kuvvetle var olabilir. Araştırmayı yürüten University of California-Berkeley’den Gregory Delory ve University of Michigan-Ann Arbor’dan Sushil Atreya’nın tezine göre, rüzgar toz taneciklerini birbirlerine sürtüyor, böylece elektrik gücü ortaya çıkıyor. Elektrik ise su buharı ve karbon dioksidi ayrıştırıyor. Sonuçta ortaya hidrojen peroksit buharı çıkıyor. Milyonlarca yıllık bu süreç, hidrojen peroksidin atmosferde çoğalmasını sağlıyor.  | | Dr. Sushil Atreya, hidrojen peroksidin Mars'ta milyonlarca yıl alan bir süreçte atmosferde yağmurlar oluşturacak derecede birikebileceğini vurguluyor. |
Hidrojen peroksit zamanla çoğalıyor ve artık atmosfere sığamaz hale geliyor. Delory-Atreya tezine göre, hidrojen peroksit yoğunlaşarak katılaşıyor ve yüzeye yağıyor. Bilim insanları, bu süreci yeryüzünde karın su buharından oluşumuna benzetiyor; ancak Mars yüzeyine düşen hidrojen peroksit Dünya’daki kardan boyut olarak çok daha küçük.
KARBON-BAZLI MOLEKÜLLERİ YÜZEYDEN SİLDİ ATTI
Delory-Atreya, Mars atmosferinde hidrojen peroksidin 1 milyon tanecikte 4 düzeyinde buluduğunu düşünüyor. Bilim insanları hidrojen peroksidin Mars’ta bölgesel değil, genel bir durum olduğunu, rüzgarların ve toz fırtınalarının bu maddeyi gezegen yüzeyine yaydığını vurguluyor. Hidrojen peroksidin Mars’ta birikimi, yüzeydeki tüm karbon bazlı moleküllerin sonu olur. Karbon bazlı moleküller ise, yeryüzündeki deneyimlerin gösterdiği üzere yaşamın başlangıcı sayılıyor.
METANIN KAYNAĞI AYRI MUAMMA
Özetle, hidrojen peroksit Delory-Atreya’nın öne sürdüğü gibi milyonda 4 mertebesinde bir yaygınlığa sahipse, bu bulgu Mars’ta neden bu kadar çok metan olduğu sorusu daha da karmaşıklaşıyor. Zira hidrojen peroksidin, bulunduğu noktalarda metanı atmosferden silmesi gerekiyor; öyleyse Mars’ta bugün çok daha az metan bulunması gerekirdi. Kısaca, Mars’ta bugün olduğu gibi yüksek düzeyde metan olması için gezegende daha güçlü bir metan kaynağı olması gerekiyor.
Kaynak: Araştırma Astrobiology dergisinde yayımlanmıştır.
| DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
 |
| |
