Türkiye’de futbolun gelişimi - 5: İstanbul Şildi ve İstanbul Kupası
Web NTVMSNBC   
NTVMSNBC'yi açılış sayfam yap
Video
Foto Galeri
Türkiye
Dünya
Ekonomi
Spor
Teknoloji
Sağlık
Kültür Sanat
Yaşam
Hava Yol
Yeşil Ekran
Eğitim
Moda
Otomobil
Doğuş Yayın Grubu
NTV
CNBC-e
e2
NTVSPOR.NET
NBA TV
NTV Radyo
Eksen 96.2
Radio N101
NTV Yayınları
NTV Tarih
N. Geographic
 
NTVMSNBC Anasayfa » Spor » Geçmiş zaman olur ki...
Türkiye’de futbolun gelişimi - 5:
İstanbul Şildi ve İstanbul Kupası
Cumhuriyet Halk Fırkası (Partisi) İstanbul merkezi 1929-30 sezonu başında, İstanbul’un bütün federe futbol kulüpleri arasında, eleminasyon usulüyle, 10 senelik bir turnuva düzenlemeye karar verdi.

NTV-MSNBC
Güncelleme: 08:58 ET 22 Mayıs 2006 Pazartesi

İSTANBUL - Resmi karşılaşma statüsünde, 1930’dan 1939’a kadar devam edecek turnuvalar sonunda en çok şampiyonluk alacak kulübe verilmek üzere ortaya zarif bir de gümüş şilt koydu. Asıl amaç, diğer küme takımlarının birinci küme takımlarıyla karşılaşmalarını sağlamak ve bu şekilde bir taraftan ülke futbolunun ilerlemesine çalışırken, diğer taraftan da heyecanla takip edileceği tahmin edilen maçlarla, kulüplere gelir sağlamaktır.


Gerçekten de; şilt maçları büyük ilgi gördü. Özellikle çeyrek final, yarı final ve final maçları büyük seyirci kitleleri çektiler. Bu bakımdan “İstanbul Şildi” organizasyonu hedefine ulaşmıştır denilebilir.

1929-30 yılında yapılan ilk İstanbul Şildi’nin ilk maçlarında, 15 Kasım 1929’da İstanbulspor Süleymaniye’yi 3-2, Galatasaray’da Beylerbeyi’ni 8-0 yendi. Yine ilk tur maçlarında Vefa Altınordu-Hilal takımını 3-0, Beşiktaş’ta Kasımpaşa-Eyüp’ü (o yıl güç dengesini oluşturabilmek adına bazı takımlar liglere birleşerek girmişlerdi.) 5-0 yendi.

İkinci turda Fenerbahçe İstanbulspor’u 5-2 yenerken, Beşiktaş Beykoz’u 8-2, Galatasaray’da Üsküdar’ı 12-0’la geçti. 14 Şubat 1930 günü Vefa’nın Topkapı/Kumkapı takımını tam 18-0’lık bir skorla geçmesi ise o yılın rekorunu ortaya çıkardı...

Yarı Final maçları ise tam bir çekişmeye sahne oldu. Fenerbahçe ezeli rakibi Galatasaray’ı Latif’in golüne karşılık, Suphi kendi kalesine, Muzaffer ve Zeki Rıza’nın golleriyle 3-1 yenerken, aynı gün oynanan diğer yarı final maçında Beşiktaş ve Vefa sahadan üçer gol ve eşitliği bozamadan ayrıldılar. 11

Nisan’da oynanan tekrar maçında ise Vefa’yı Şükrü ve Nafi’nin golleriyle 2-0 yenen Beşiktaş, 10 yıllık şildin tarihteki bu ilk finalinde Fenerbahçe’nin rakibi oldu...

13 Haziran 1930 Cuma günü Vefalı Saim Turgut’un hakemliğinde Beşiktaş’ın Osman- Adnan, Kadri- Mahmut, Hüsnü, Tahir- Mustafa Kemal, Nuri, Nazım, Şükrü ve Hayati dizilişindeki kadrosuna karşı Rıza- Füruzan, Kadri- Mehmet Reşat, Sadi, Cevat- Fikret Arıcan, Muzaffer, Zeki Rıza, Alaeddin ve Niyazi onbiriyle mücadele eden Fenerbahçe, 10. dakikada Şükrü (Erkuş)’nün penaltıdan attığı gole, 30. dakikada Niyazi ve 41. dakikada da Alaaddin’in sayıları ile yanıt verdi ve ilk finalden galip çıkan taraf oldu...

1930-31 Şild maçları bir ilginçliğe sahne oldu... Kasımpaşa’yı 3-0, Kumkapı’yı 4-2, İstanbulspor’u da 2-2 ve 3-0 yenen Galatasaray’la; Beylerbeyi’ni 7-1, Süleymaniye’yi 7-0 yenen Fenerbahçe finale kaldılar. Sarı-Lacivertlilerin yarı finaldeki rakibi Beşiktaş, 24 Haziran’da aldığı bir kararla şilt maçlarından çekildiğini açıklayınca, finalin adı kendiliğinden ortaya çıkmıştı... Ancak iki ezeli rakip final maçının ileri bir tarihe ertelenmesini istemiş, bu istekleri federasyon tarafından reddedilincede maç günü sahaya çıkmamışlar ikisi birden hükmen mağlup sayıldı. Beşiktaş’ta daha önce şilt maçlarından çekildiğini ilan ettiğinden, Galatasaray’a elenmesine rağmen yarı finalin ayakta kalan tek takımı İstanbulspor bu ikinci şildin şampiyonu ilan edildi...

10 senede en çok birinci olarak, ebediyen sahip olduğu şildin şampiyonları ve final maçlarının sonuçları şöyledir:

1929-30 Fenerbahçe - Beşiktaş ............... 2-1
1930-31 İstanbulspor ............... ............. otomatik olarak
1931-32 İstanbulspor - Vefa/Kumkapı ........ 2-1
1932-33 Galatasaray - İstanbulspor ......... 0-0 ve 3-0
1933-34 Fenerbahçe - Beşiktaş ............... 2-1
1934-35 Beşiktaş - Beykoz ..................... 2-1
1935-36 Lig maçlarının uzaması nedeniyle yapılamadı
1936-37 Milli Küme’nin başlaması nedeniyle yapılamadı
1937-38 Fenerbahçe - Beşiktaş ............... 3-1
1938-39 Fenerbahçe - Hilal ............... ..... 7-3

Görüldüğü gibi sonuçlanabilen 8 şilt finaline adını 4 kere yazdırmayı başaran Fenerbahçe, C.H.F.’nın ortaya koyduğu şildin de ebedi sahibi olmuştur.

İSTANBUL KUPASI
10 yıllık şilt maçlarının son bulmasından sonra, karşılaşmaların gördüğü ilgi ve sağladığı faydalar göz önüne alınarak, devamı çareleri arandı. Bu amaçla, İstanbul Bölgesi tarafından, yine bütün kümeler arasında eleminasyon usulü ile ve her yılın şampiyonuna bir kupa verilmek üzere “İstanbul Kupası Maçları” düzenlendi. Ancak, 1941’de başlanan bu karşılaşmalar sadece 5 yıl devam etmiş ve daha sonra organize edilmemiştir.

Bugünkü Türkiye Kupası’nın atasını oluşturan İstanbul Kupası’nın 1941-42 yılı finalinde, İstiklal’i 11-0, Vefa’yı ve İstanbulspor’u da 1-0 yenen Fenerbahçe ile Anadoluhisarı’nı 4-1, Unkapanı’nı 11-0, Kasımpaşa’yı 5-0 ve yarı finalde de Beşiktaş’ı Gündüz, Cemil ve Gazanfer’in golleriyle 3-2 yenen Galatasaray karşı karşıya geldiler.

15 Mart 1942 günü, Şeref Stadı’nda hakem Sami Açıköney’in yönetiminde sahaya çıkan Galatasaray’ın Osman- Faruk, Salim- Eşfak, Enver, Mustafa- Gazanfer, Gündüz, Cemil, Arif, Hikmet’ten kurulu kadrosu, Fenerbahçe’nin Nuri- Murat, Muammer- Aydın, Zeynel, Ömer-Naci, Esat, Melih, İbrahim ve Fikret Kırcan’dan oluşan kadrosunu 4 ve 77. dakikalarda Hikmet’in, 37 ve 88. dakikalarda Gündüz Kılıç’nı ve 25’te de Cemil’in golleriyle 5-0 gibi tarihi bir skorla geçti ve bu ilk İstanbul Kupası’nın sahibi oldu.

1942-43 sezonu İstanbul Kupası ise bir kez daha, finalde Beşiktaş’ı Gündüz 2 ve Cemil’in golleriyle 3-1 yenen Galatasaray’ın oldu.

1943-44 İstanbul Kupası ise fırtına gibi esen Beşiktaş’ın oldu. İstiklal’i 19-0, Sarıyer’i de 16-0 yenen Beşiktaş yarı finalde ise geçen yıl kupayı kaybettiği Galatasaray’la eşleşti. İlk maç Dursun ve Arif’in karşılıklı golleriyle 1-1 sonuçlandıktan sonra 5 Mart 1944’te oynanan ikinci maçta ezeli rakibini Kemal’in golüyle 1-0 yenen Kara Kartallar, finalde bir başka ezeli rakibi Fenerbahçe’nin karşısına çıkmaya hak kazandı. 10 Eylül günü Şeref Stadı’nda 10 bin kişilik bir kalabalık önünde Faruk- Yavuz, Hıristo- Saim, Ömer, Hüseyin-Vecdi, Sabri, Hakkı, Kemal ve Faruk’tan oluşan onbiriyle mücadele eden Beşiktaş, henüz 18. dakikada Müzdat’ın golüyle geriye düşmesine rağmen 28’de Sabri, 50’de Hakkı ve 53. dakikada da Vecdi’nin golleriyle Fenerbahçe’yi 3-1 yendi ve İstanbul Kupası’nın üçüncü sezonunda kupayı ilk kez kazanmayı başardı.

1944-45 İstanbul Kupası’nda ise adeta bir önceki kupanın rövanşı gerçekleşmiş ve 16 Kasım 1945’te Şeref Stadı’nda, bu kez 15 bin kişilik daha büyük bir kalabalığın önünde henüz maçın 2. dakikasında Naci’nin attığı golle Beşiktaş’ı 1-0 yenen Fenerbahçe, tarihinde ilk kez İstanbul Kupası’nın sahibi oldu...

1945-46 sezonunda ise Beyoğluspor’u 8-0 ve İstanbulspor’u 3-0 yenen Beşiktaş ile yarı finalde Galatasaray’ı 3-2 yenen Beykoz finalde karşı karşıya geldiler. 17 Şubat’ta oynanan bu final karşılaşmasında, Sarı-Siyahlı rakibini 5-2 yenen Beşiktaş, ikinci kez kupanın sahibi oldu.

1946-47 sezonunda son kez gerçekleştirilen İstanbul Kupası’nda ise Rumelihisarı’nı 13-0, Anadoluhisarı’nı 5-0 ve yarı finalde de Süleymaniye’yi 3-1 yenen Beşiktaş ile Unkapanı’nı 9-0, Emniyet’i 2-2 ve 4-0, yarı finalde de ezeli rakibi Galatasaray’ı 3-1’le geçen Fenerbahçe finalde karşılaşmaya hak kazandılar. Ancak bu final maçı asla oynanmamış ve bu önemli kupa organizasyonu da bir daha düzenlenmemiştir.

Görüldüğü gibi sadece sadece beş kez düzenlenebilen İstanbul Kupası’nı 2 kez Galatasaray, 2 kez Beşiktaş, bir kez de Fenerbahçe kazanmıştır.

NOT: Yazımın gecikmesinden dolayı Türkiye Kupası sahibi Beşiktaş ve 2005-2006 Turkcell Süper Ligi şampiyonu Galatasaray’ı kutlama fırsatını ancak şimdi bulabiliyorum. Gecikmemden dolayı özür diler ve her iki takımızı da başarılarından dolayı kutlar, kucak dolusu sevgilerimi yollarım...

 

Bu habere oy ver
Düşük
1 Puan 2 Puan 3 Puan 4 Puan 5 Puan 6 Puan 7 Puan 8 Puan 9 Puan 10 Puan
Yüksek
     •  En çok puan alan haberler

Yazdır Gönder Görüş yaz/ oku

Bütün Görüşleri Oku

Ana Sayfa | Türkiye | Dünya | Ekonomi | Sağlık | Yaşam | Teknoloji | Kültür Sanat | Doğal Hayat | Eğitim | Moda
Spor | Hava Yol | İletişim | Yardım | İzleyici Görüşleri | Reklam Seçenekleri | Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları