İSTANBUL - NASA’nın Mars’a insan göndermeden önce, gezegendeki mikrobik yaşamı derinlemesine incelemesi gerekecek. Çünkü, astronotların elbiselerine yapışan Mars mikropları ister istemez uzay mekiğine ve sonra da Dünya’ya ulaşacak. Mars’tan gelen mikropların yeryüzü şartlarına ne gibi tepki vereceği bilinmiyor. NASA’nın elindeki tek yol, Mars’a gönderilen robot araçlarla numune toplayarak bunları laboratuvarda incelemek. Bunun en az 10 yıl süreceği öne sürülüyor.

ABD Başkanı George W. Bush, Ocak 2004’te yaptığı tarihi konuşmada 2015’te Ay’da, 2025’te de Mars’ta insanlı uzay üsleri kurulacağını söylemişti. Bunun üzerine çalışma başlatan NASA uzmanları, Mars’ta yaşayan mikropların insanlara bulaşmasının nasıl önleneceğini tartışıyor. Bilim insanları, mikropsuz bir arazi bulunması olasılığının sıfır olduğunu, insanların ayak basacakları her noktada birkaç tür mikrobun yaşıyor olacağını vurguluyor.

Astronotların Mars mönüsü hazır


Astronotların ayak bastığı yerlerde kapacakları mikroplar, hem anında bir komplikasyona yol açabilir, hem de dünyaya getirmeleri durumunda burada yayılabilir. Mars’taki mikropların doğası hakkında bilim insanlarının bilgisi henüz teorik çalışmalarla sınırlı. Ancak, ortaya konan en korkunç senaryolardan biri, Mars mikroplarının Dünya’da üremesi ve yeryüzündeki biyolojik yaşam üzerinde ölümcül etki bırakması.

ÖZEL LABORATUVAR GEREKİYOR
NASA, astronotların yaşamının tehlikeye atılmaması için, öncül robotların gezegene gönderilerek toprak ve hava numunelerini Dünya’ya getirmesini planlıyor. Buna göre, gelen numunelerde yaşam formu bulunursa, bu tersi kanıtlanana dek insan yaşamı için ‘tehlikeli’ sayılacak. Halen Mars’ta yaşam izi arayan Opportunity ve Spirit robotları bu tip öncül gözlem çalışmalarını bir yandan yürütüyor.

Ancak iş bu kadarla sınırlı değil. NASA uzmanlarının asıl dikkat çektiği nokta ise, numunelerin inceleneceği laboratuvarlar, zira dış dünyadan gelen mikropları bütünüyle güvenli bir ortamda inceleyecek bir tesis henüz NASA’nın da elinde bulunmuyor. NASA raporu, bu iş için yeni teknolojilerin geliştirilmesi gerekeceğini ve özel bir tesinin kurulmasının en az 10 yıl alacağını vurguluyor.

YAPILMASI GEREKENLER
NASA raporu şu görüşlere yer veriyor;
Mars yüzeyindeki toz tabakası mercek altına alınmalı ve gerek makinelere gerekse insanlara verebileceği potansiyel zararlar irdelenmeli.
Mars atmosferinin uzay araçlarının iniş ve kalkışına etkisi araştırılmalı. Atmosferin insan akciğerine olumsuz etkileri değerlendirilmeli.
Üsteki astronotlar tarafından kullanılabilecek su kaynakları bulunmalı. Su, solunum için oksijene ve yakıt olarak kullanılmak üzere ise hidrojene çözülebilmeli.

Gezegenlerarası mikrop bulaşması vakalarından endişe etmek için belki henüz erken. Ancak gelecek on yıllarda uzay yolculuklarının artmasıyla benzer uzay hijyeni konuları daha sık gündeme gelecek gibi görünüyor.

Kaynak: The NewScientist