İSTANBUL / STANFORD - Oyunseverler, Xbox 360 ve PlayStation 3 gibi yeni kuşak konsolların raflara çıkması için sabırsızlanıyor. Oyun konsollarını bekleyen sadece oyunseverler değil. Bilim insanları da, bu cihazlardaki özel bir teknolojiden uzay araştırmalarından kanser deneylerine kadar birçok alanda yararlanılabilecek. Oyun konsollarının satışa çıkmasını bekleyen bilim insanları, bunların yaygınlaşmasını herkesden çok istiyor. Çünkü konsollar birbirlerine bağlanılarak, küresel çapta dev bir bilgi işlem koordinasyonu kurulacak.

Gelecek kuşak oyun konsollarında donanım ve performans şimdiye dek görülmemiş boyutlarda olacak. Microsoft Xbox 360 ve Sony PlayStation 3’te üstün grafik özelliklerini destekleyen birkaç adet 3.2 GHz PowerPC işlemcisi bulunuyor. Sahibi, oyun ve diğer etkinlikler için konsolunu tam gaz kullansa dahi, işlemcide bir bölüm alan hep boş kalıyor. İşte bilim insanları, işlemcilerde atıl kalan alanı bilim için değerlendirmek peşinde.

GRİD SİSTEMLER HAYAT KURTARACAK
Dünya çapında binlerce, hatta milyonlarca oyun konsolu birbirlerine internet üzerinde bağlandığında, her bir konsoldaki işlemci de tek bir merkeze bağlanmış oluyor. İşte internet üzerinde yapılan bağlantıda, her bir işlemcilerden arta kalan bölümler küresel çapta dev bir süperbilgisayar oluşturuyor; hem de her an çalışan bir bilgisayar. Bu sisteme bilgi işlem terminolojisinde ‘grid computing’ deniyor.

Grid sistemler karmaşık problemleri küçük parçacıklara bölerek, aynı anda çözülmek üzere tek bir işlemi dünyadaki milyonlarca makineye dağıtıyor. Evlerdeki her bir makine, işlemin kendi paylarına düşen kısmını çözüyor ve merkezi makineye yine internet üzerinden geri bildirim yapıyor. Bunlar merkez bilgisayarda toplanarak baştan harmanlanıyor. Grid sistemlerinden en çok işe yaradığı alanlar, normal şartlarda uzun süre alacak olan hesaplamalar. Grid ağlar üzerinden işlemler, yıllar yerine aylarla ifade edilen kısa bir zamanda bitmiş oluyor.

SETI@HOME UZAYLILARI ARAŞTIRIYOR
Grid sistem şimdiye dek en iyi, uzaydan çekilen radyo sinyallerinde yaşam belirtileri arayan SETI@home adlı programda işletildi. Gerçi program sonucunda herhangi bir uzaylının izine rastlanamadı, ama sistem işlemlerin 100 bin ev bilgisayarına bölüştürülmesini başardı ve böylece sistemin işlerliği kanıtlanmış oldu. Bir diğer başarılı grid sistem projesi olan distributed.net, dünya çapında 300 binden fazla makineyi bin 757 gün boyunca birbirlerine bağladı.

Oyun konsonllarındaki işlemcilerinde boş kalan bölümler, protein katlanması deneylerinde değerlendirilecek.

PROTEİN KATLANMASI İNCELENECEK
Stanford Üniversitesi’de başlatılan, protein katlanması ile ilgili Folding@Home projesi de grid sistemlere dayanıyor.
Biyolojinin temel süreçlerinden protein katlanması, kimi durumlarda hatalı gerçekleştiğinde Parkinson, kanser gibi biyolojik bozukluklara neden oluyor. Grid sistem sayesinde protein katlanması deneyi 100 binden fazla makineye dağıtılacak ve makineler protein katlanması deneyi yapacak. Oyun konsonllarındaki işlemcilerinde boş kalan bölümler, protein katlanması deneylerinde değerlendirilecek.

Bilim insanları, protein katlanmasından gelecek sonuçlardan, bu tür biyolojik kökenli hastalıkların tedavisinde yararlanacaklar. Böyle bir çalışmada, verilerin süperbilgisayarlarda işlenmesi uzun yıllar alacakken, grid sistem sayesinde bu süre kısalacak.

70 MİLYON KONSOL BİRBİRİNE BAĞLANIRSA
İşte, oyun konsolları da bu noktada tam bir cankurtaran gibi imdada yetişiyor. Sadece Sony PlayStation 2’den 70 milyon satıldığı düşünüldüğünde, oyun konsollarının nasıl muazzam bir bilgi işlem potansiyeli oluşturduğu ortaya çıkıyor. Bilim insanları, üçüncü kuşak oyun konsollarını umutla bekliyor, çünkü bunların bilimsel deneylere entegre edilmesi ve bir ‘küresel bilgi işlem güçbirliği’ kurulması, şimdiye dek rastlanmamış bir gelişme olacak.

Bilim insanları öte yandan, bu makinelere programların nasıl yükleneceğini tasarlıyor. Düşünülen yöntemler arasında, programın bir diskten yüklenmesi ( bu milyonlarca diskin yazılmasını gerektireceğinden maliyetli bir işlem) ya da programın konsolun güncelleme paketin konması bulunuyor. Örneğin, oyuncu, yeni bir oyun yüklediğinde grid programını internetten indirebilecek.

Folding@Home projesini bilgisayara yüklemek için: http://folding.stanford.edu/download.html

Kaynak: WIRED.com