| | | | Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Levent Avşaroğulları, tıp dilinde karbonmonoksit zehirlenmesi olarak adlandırılan soba zehirlenmelerinin, sadece duman ve gaz sızıntısı veya kaçağı durumlarında ortaya çıktığının sanıldığına dikkati çekti.
Karbonmonoksit zehirlenmelerinin, ortamdaki oksijenin azalmasına bağlı olarak zehirlenmeye neden olduğunu bildiren Avşaroğulları, şu bilgileri verdi: “Özellikle rüzgarlı havalarda, sobadaki ateşin sönmesi ve dumanın bacadan çıkamaması sonucunda zehirlenmeler ortaya çıkmaktadır. LPG ile çalışan şofben ve katalitik sobalarda da gaz kaçağı veya sızıntılar zehirlenmelere yol açmaktadır. Ancak halk arasında bilindiği gibi sadece bu durumlar zehirlenmeye neden olmaz. Bunun yanı sıra şofben ve katalitik sobalar, herhangi bir kaçak veya sızıntı olmasa bile zehirlenmelere yol açabilir. Bu tür ısıtıcıların uzun süre çalışmasıyla, ortamda oksijen miktarı azalır ve karbonmonoksit oranı artar. Bu durumda karbonmonoksit, kandaki oksijenin yerine geçip vücuttaki tüm dokuların oksijensiz kalmasına ve zehirlenmeye yol açar.”
BELİRTİLER VE ÖNLEMLER
Karbonmonoksit zehirlenmesinin başağrısı, bulantı, sersemlik hissi, kulak çınlaması, yorgunluk, düşünmede güçlük çekme, dikkati toplayamama, göğüs ağrısı, çarpıntı, uyuşukluk, deride renk değişikliği ve görme bozuklukları gibi belirtilerle ortaya çıktığını anlatan Levent Avşaroğulları, zehirlenme durumunda yapılması gerekli ilk müdahale şekillerini şöyle özetledi:
“Zehirlenme durumunda öncelikle ortam havalandırılmalıdır. Zehirlenen kişi hemen temiz havaya çıkarılmalı, bol oksijen alması sağlanmalıdır. Hastanın bilinci yerinde ise derin ve sık soluk alması istenmelidir. Bu ilk müdahelenin ardından, hastalara mutlaka oksijen tedavisi uygulanmalıdır. Bunun için vakit kaybetmeden acil servis merkezlerine başvurularak, hastanın en yakın sağlık merkezine ulaşması sağlanmalıdır. Kalp-damar hastaları, gebeler, bebekler, kronik akciğer rahatsızlığı bulunanlar ve kansızlık şikayeti olanlar daha kolay zehirlenebilmektedir. Bu nedenle bu kişilerin daha dikkatli olması gerekmektedir.”
| |
Sağlık için sevilmeyen yiyecekler tüketiliyor
