Folik asit nedir?
Folat diye de bilinen folik asit bir B vitaminidir (B9). Bir çok araştırma gebe kalmadan önce ve erken gebelik aylarında günde 400 mikrogram (0.4 miligram) folik asit almanın, bebeklerde ciddi beyin ve omurilik hastalıklarını %70 den fazla azalttığını göstermiştir.
En çok rastlanan sinir sistemi hastalıklarını; spina bifida ( omurganın kapanmayarak açık kalması), anansefali (beyinin gelişmemesi), ve ensefalosel (beyinin kafatası kemiğinden dışarı çıkması) oluşturur. Bütün bu sorunlar gebeliğin ilk 28 gününde oluşur. Bu dönemin ilk günlerinde anne gebe kaldığının farkında değildir.
Bu da bebek doğurma yaşındaki bayanların neden folik asitten zengin yiyeceklerle beslenmeleri yada folik asit takviyesi almaları gerektiğini gösterir. Kaldı ki gebeliklerin sadece %50 si planlı olur.
Folik asit aynı zamanda hücre büyümesinde ve organ gelişiminde de rol oynar.

Yeterli folik asit miktarı nedir?
Birleşmiş Milletler Hastalık kontrol ve Korunma Merkezi (CDC- Centers for Disease Control and Prevention) çocuk doğurma çağındaki ve özellikle gebe kalmayı planlayan bayanların günde 0.4 miligram (400 mikrogram) folik asit almalarını önermektedir. Uygun folik asit alımı büyük önem taşır. Gebe kalmadan 1 ay önce ve sonrasında en az 3 ay alınması bebekte sinir sistemi hastalıkları riskini azaltır. Gebelik esnasında 800 mikrograma çıkılabilir.
Birçok besin kaynağında folik asit bulunmasına rağmen sadece günlük diyetle bu miktarı almak zordur. Bu nedenle gebe kalmayı planlayan bayanlar için folik asit takviyesi sağlıklı bir diyetin parçasıdır.

Doğal yoldan almak istesek, folik asit içeren besinler hangileri?
Zenginleştirilmiş kahvaltılık tahıllar
Mercimek
Kuşkonmaz
Ispanak
Fasulye
Yer fıstığı
Portakal suyu
Tahıl ekmaği
Marul
Brokoli gibi yeşil yapraklı sebzeler.
*Pişirilmiş ve dondurularak saklanmış yiyeceklerde folik asit miktarı azalabilir.

Bebek sahibi olmak isteyenlere folik asit ile ilgili ne tavsiye edersiniz?
Daha önce sinir sitemi sakatlığı bulunan bir bebek doğurulmuş ise daha yüksek dozda folik asit alınması gerekir. Bunlarda 4000 mikrogram yani 4 miligram folik asit günde kullanılmalıdır. Gebelikten en az bir ay önce başlanmalı ve gebeliğin ilk 3 ayında devam edilmelidir.
Diabet, sara, yada aşırı obez olanlarda bu hastalıkların görülme olasılığı daha fazla olduğundan bu gruba giren bayanlarda da yüksek doz folik asit kullanılması önerilebilir.
Folik asit doğumsal sakatlıkları azaltmanın yanı sıra; gebelerde kan hücrelerinin artması içinde yardımcı olur. Ayrıca bebeğin ve plasentanın (eş) da gelişiminde gereklidir. Bir çalışmada folik asit eksikliği olan kadınlarda erken doğum ve düşük ağırlıklı doğumların daha sık olduğu görülmüştür. Bir başka çalışmada ise folik asit eksikliği bulunanlarda gebelikte yüksek tansiyona daha çok rastlandığı bildirilmiştir.

Gebelik dışında folik asit kullanımı hakkında neler düşünüyorsunuz?
Folik asit eksikliğinde megaloblastik anemi (kansızlık) meydana geldiğinden sadece gebeler için değil her insan için önemlidir. Ayrıca folik asit kalp hastalıklarına, enfarktüslere ve bazı kanserlere karşıda koruyucudur.

Folik asit eksikliğinin belirtileri nelerdir?
Ağır eksikliğinde; ishal, kilo kaybı, halsizlik, dilde ağrı, başağrısı, çarpıntı, huzursuzluk gibi belirtiler verir. Bu belirtilerle bu eksikliği tanımak zordur. Hafif bir eksiklik varsa belirti vermeyebilir ve bebeğiniz için gereken folik asit yetersiz kalır. İşte bu nedenle kendinizi sağlıklı hissetseniz bile çocuk doğurma çağında folik asit almanız çok önemlidir.