Eller, vücudumuzun en değerli organlarından. Ellerimizle yazıyoruz, tokalaşıyoruz, saçlarımızı tarıyoruz, bardağımızı tutuyoruz, sevdiğimize dokunuyoruz... Bunlar ilk akla gelenler. Peki bu derece önemli bir işleve sahip ellerimize ne derece değer veriyoruz? Güzelleşmek için krem sürmekten yada manikür yaptırmaktan söz etmiyoruz. Bizim kastettiğimiz hangimiz elleri ağrıdığında doktora gitme ihtiyacı duyuyor? Aslında çok basit ve önemsiz gibi gelebilir ama el sorunları, geç tanı ya da uygun olmayan tedaviler nedeniyle kişilerin yaşam kalitesini etkileyen çok ciddi sorunlara neden oluyor. Acıbadem Hastanesi El Cerrahisi Uzmanı Dr. Ufuk Nalbantoğlu, ellerle ilgili sorunların özellikle klavye kullanımı gibi elleriyle çalışanlar ve hamilelerde daha çok görüldüğünü belirtiyor.

KADINLAR RİSK ALTINDA
El sorunlarının başında tıp dilinde “Karpal Tünel Sendromu” olarak bilinen sinir başı sendromu geliyor. Kadınlarda erkeklere oranla daha fazla görülen bu hastalık baş parmak ve yanındaki üç parmağın duyusunu veren, başparmak fonksiyonlarını sağlayan “median” siniri etkileyen bir sorun. Dr. Nalbantoğlu hastalığı şöyle anlatıyor: “Median sinirinin el bileğinde, parmakları hareket ettiren tendonlar ile birlikte içinden geçtiği ‘Karpal Tünel’de baskıya uğraması sonucu bu hastalık gelişir.” Parmaklarda uyuşma, güç kaybı ve ön koldan omuza kadar yayılan ağrılar ile kendini gösteren bu hastalıkta genellikle geceleri uykudan uyandıran uyuşma ve ağrılar görülüyor. Önceleri hafif şiddette olan ve çok sık görülmeyen bu belirtiler, el ve bilek dinlendirildiğinde ortadan kaybolabiliyor. Ancak sinirin üzerindeki baskı arttıkça kişi bu belirtileri daha sık ve daha şiddetli hissedebiliyor.
Peki gerekli önlem alınmazsa ne olur? Dr. Nalbantoğlu bu soruyu şöyle yanıtlıyor: “Bu dönemde gerekli önlemler alınmazsa sinirde kalıcı hasar meydana gelir. Sonrasında el fonksiyonları ile duyusunun yeniden tam onarılması mümkün olmaz. Tedavi olarak başlangıçta tıbbi tedavi ve gece atelleri kullanılır. Yeterli iyileşme sağlanmayan durumlarda cerrahi yöntemler uygulanır. Cerrahi anlamda karpal tünel gevşetilmesi yapılarak sinir üzerindeki baskının ortadan kaldırılması sağlanır.”
Karpal Tünel Sendromu el bileklerindeki tendonların şişmesi ve sık sık tekrarlanan hareketler sonucu bilek sinirine baskı yapması ile ortaya çıkan tıbbi bir durum olarak nitelendiriliyor.

TENDİNİTLERE DİKKAT!
Karpal Tünel Sendromu’nun yanında el ağrısına neden olan diğer faktörler şöyle sıralanıyor: tendinitler, ganglion kistler (el ve bilekteki kistler) tendon iltihabı, sinir sıkışmaları, enfeksiyon ve artrit.
Klavye kullananları, örgü örenleri, bahçe işi ile uğraşanları ve hamileleri en çok tehdit eden el sorunu ise tendinitler. Dr. Nalbantoğlu baş parmak dahil her parmakta görülebilen bu problemi şöyle anlatıyor: “Parmakları hareket ettiren kirişlerin yüzeyleri çok düzgün kılıflarla çevrilidir. Bu kirişler çeşitli tünellerden geçerler. Tetik parmak probleminde kılıfların girişi daralır, kirişler kalınlaşır ve kendilerini saran kılıflara sığmazlar. Özellikle hamilelik sonrasında görülür. Avuç içinde hassasiyet, parmak büküldüğünde takılma ve kilitlenme tendinitlerin başlıca belirtileri olarak kabul ediliyor.” Dr. Nalbantoğlu, uzun süreli takılmalarda parmak hareketlerinde kısıtlılık ve hareket kaybı görüldüğünü belirtiyor. Tedavide öncelikle ılık kompres ve ağrı kesiciler kullanılıyor. Ödem oluştuğunda enjeksiyon yapılıyor. Dr. Nalbantoğlu bu tedavilerin yeterli olmadığı durumlarda cerrahi müdahale yapıldığını söylüyor. Ancak bu operasyon korkulacak bir ameliyat değil. Operasyon sonrası hasta aynı gün elini kullanabiliyor. Sadece gerekli görülen hastalara fizik tedavi uygulanıyor.

ELDE OLUŞAN KİSTLER
El bileğini fazla kullanan kişilerde görülen bir diğer sorun ise ganglion kistler. El ve bilekte, kiriş kılıflarının neden olduğu, eklem sıvısıyla dolu kistik oluşumlara sık olarak rastlanıyor. El ve bileğin hemen her bölgesinde görülen bu kistlerin aniden ya da yıllar içinde oluşabileceğini söyleyen Dr. Nalbantoğlu şunları söylüyor: “Nadiren ağrılı olan bu kitleler kötü huylu değildir. Çoğunlukla hiçbir neden olmaksızın gelişirler. Şikayetlerin derecesine göre tıbbi ya da cerrahi tedavi uygulanır.”
Tenis, golf gibi sporlarla uğraşanların yanı sıra, endüstriyel alanda çalışanlarda da bu tip iltihaplanmalar sıkça görülüyor.
Dr. Ufuk Nalbantoğlu “Dirseğin iç ve dış kenarında bulunan kemik çıkıntılarına yapışan kasların yapışma inflamasyonlarıdır” diyerek hastalığı tanımlıyor ve ekliyor: “Hastalık teşhis edildiğinde öncelikle streching tavsiye ediliyor. Bileklik ve ilaç kullanımının yanı sıra fizik tedavi de uygulanıyor.”

DUPUYTRENS HASTALIĞI
Ellerde rastlanan bu hastalık daha çok kuzey ülkelerinde görülüyor. Dr. Nalbantoğlu bu hastalığı şöyle anlatıyor: ” Avuç içi ve cilt altı dokusunun kalınlaşmasıyla, parmaklara kadar uzanan bantlar oluşur. Bu bantlar avuç içinde bir çekilme yaratır. tedavisi cerrahi olarak bu dokunun çıkarılması şeklinde olur. tedavi hastalığın seyrine göre de değişir. Cerrahi girişim sonrası uygulanan el terapisi ile fonksiyonlarda belirgin gelişme sağlanmaktadır.”

ÖNLEMLER
Burkulma, zorlanma, tendon iltihabı ve karpal tünel sendromu varsa aslında kendi başınıza alabileceğiniz basit önlemler var. Öncelikle sürekli tekrarlamaya dayanan hareketlerden kaçınmanız gerekiyor. Klavye kullanırken kol ve bileklerinizi uygun şekilde destekleyin ve arada mola vermeye dikkat edin. Ayrıca uzmanlar çalışma öncesi ve sonrasında ısınma ve soğumayı da dikkate alarak egzersiz yapmanızı tavsiye ediyorlar.

ELDE OLUŞAN SORUNLAR
Karpal Tünel Sendromu
Belirtileri : Gece uyuşmaları, parmaklarda uyuşma, güç kaybı ve ön koldan omuza kadar yayılan ağrılar.
Tedavisi : Tıbbi tedavi ve gece atelleri kullanılır. Yeterli iyileşme sağlanmayan durumlarda cerrahi yöntemler uygulanır.
Gangilon Kistler
Belirtileri : El ve bilekte kist.
Tedavisi : Tıbbi ya da cerrahi tedavi (artroskopik cerrahi)
Tendinitler
Belirtileri : Avuç içinde hassasiyet, parmak büküldüğünde takılma ve kilitlenme
Tedavisi : Ilık kompres ve ağrı kesiciler kullanılıyor. Ödem oluştuğunda enjeksiyon yapılıyor. Yeterli olmazsa cerrahi müdahale uygulanır.
Tenisçi-Golfçü Dirseği
Belirtileri : El ve bilekte ağrı
Tedavisi : Streching, bileklik ve ilaç kullanımı, fizik tedavi; rahatlamayan durumlarda cerrahi tedavi.